________________
એને
જ સાત્ત્વિક પતિ
આત્મ
સર્વથા અસમર્થ હોય છે. (૩) તિરે પણ લગભગ વિવેકશૂન્ય હોવાથી પ્રાયઃ પ્રતિજ્ઞાને સારી રીતે સમજી, સ્વીકારીને તેનું પાલન કરી શકતા નથી. છતાં એકાન્ત નથી. કેઈક તિર્યંચ વિશેષ નિમિત્ત પામી પ્રતિજ્ઞાઓમાં સફળતા મેળવે છે. છતાં તેઓ માટે એ રાજમાર્ગ તે નથી જ,
; (૪) માત્ર મનુષ્ય જ સાવિક પ્રતિજ્ઞાઓનું માહાભ્ય સમજવાના, એને ગ્રહણ કરવાના અને તેનું પાલન કરી આત્મશુદ્ધિ કરવાના અને તે દ્વારા જીવનને સર્વોચ્ચ સ્થિતિએ પહોંચાડવા માટે અધિકારી છે. માનવને સાત્વિક પ્રતિજ્ઞાઓ માટે અણમોલ તક છે. પણ આજે માનવ જડ વસ્તુઓના મેહમાં એ ફક્યા છે, સુંઝાયે છે કે જેથી સાત્ત્વિક પ્રતિજ્ઞાઓનું માહાસ્ય એ સમજી શકતે નથી. જીવન ઘડતરમાં પ્રતિજ્ઞાઓ કેટલી મહત્વની છે, તે પીછાણી શકતો નથી, માત્ર ક્ષણિક પદાર્થોની પ્રાપ્તિ માટે આંધળી દોટ મૂકી દોડી રહ્યો છે પણ ખરેખર તે એ એ ખાડા તરફ઼ પસી રહ્યો છે.
સંસારમાં સર્વાઈનું એકાન્ત હિત કરનારી સાત્વિક પ્રતિજ્ઞાઓ છે એને સમજવાની, સ્વીકારવાની અને તેમાં અણીશુદ્ધ પાર ઉતરવાની તક કેઈ વિરલ આત્માને પ્રાપ્ત થાય છે. સાત્વિક પ્રતિજ્ઞાએ મને મન લેવા કરતાં, દેવગુરુ અને સંઘની સમક્ષ લેવી જોઈએ. તે રીતે લીધેલી પ્રતિજ્ઞાઓ એષિકાધિક ફળ આપે છે. દેઢ માર પાળી શકાય છે.
