________________
[ ક ]
ઉ—તેજ મહામત્સ્ય આ છે, કે જે ત્રણ સમયેામાં પેાતાના વિશેષ પ્રયત્નથી આત્માને સ`કાચી સૂક્ષ્મ અવગાહનાવાળા કરે છે, પણ બીજો થતા નથી; અને પહેલા તથા બીજો સમય અતિ સૂક્ષ્મ છે, અને ચાથા પાંચમા વિગેરેમાં ઘણા સ્થુલ થાય, માટે ત્રણ સમયને આહારક જ તેને ચેાગ્ય છે, તેથી તે લીયેા છે.
બીજા આચાય આ પ્રમાણે કહે છે—
આયામ વિષ્ણુભના સહારવાળા એ સમય છે, અને ત્રીજો સૂચી સહરણ કરીને સૂક્ષ્મપણે ઉત્પન્ન થવાના સમય છે, એથી ત્રણ સમય લીધા છે, વિગ્રહના અભાવથી આહા૨ક આ ત્રણે સમયમાં છે, એટલા માટે ઉત્પાદ સમય જ ત્રણ સમયના આહારક સૂક્ષ્મ પનક જીવ અને જઘન્ય અવગાડુના વાળા એમ કહ્યુ` છે, એથી તેટલા પ્રમાણમાં અવિધજ્ઞાનનુ ક્ષેત્રથી જઘન્યપણું છે,
ટીકાકાર કહે છે. તે અયુક્ત છે કે—
ત્રણ સમયનું આહારકપણું તે પનક જીવનું વિશેષણ છે, અને મત્સ્યના આયામ વિખુંભના સહણુના એ સમય મત્સ્યને આશ્રયી હોવાથી પજ્ઞક સમય ન કહેવાય માટે તે ખાટુ છે અને તે છતાં તે અર્થ લઇએ તે ત્રણ સમયનું આ હારકપણું એ નામનું વિશેષણ ઉત્પન્ન ન થાય, તેથી હું કામાં સમજવુ કે પાછલા અર્થ ખરાખર નથી; || ૩૦ || જઘન્યથી અવધિજ્ઞાનનું ક્ષેત્ર કહીને હવે ઉત્કૃષ્ટથી કહે છે.
