________________
નંદિષેણ મુનિ વિશે સ્વતંત્ર કથાનકો સજઝાયમાં પણ જોવા મળે છે. કવિ શ્રી જિનરાજ શ્રી નંદિષેણ સક્ઝાયમાં કહે છે (મુનિશ્રી વાત્સલ્યદીપ - ૨૦૦૬)
“હાવભાવ વિભ્રમ વશે આદરી રે, વેશ્યાશું ઘરવાસ; પણ દિનપ્રતિ દશ દશ પ્રતિબૂઝવી રે, મૂકે પ્રભુજીની પાસ. એક દિવસ નવ તો આવી મલ્યા રે, દશમો ન બૂઝે કોય; આસંગાયત હાસ્ય મિષે કહે રે, પોતે દશમાં રે હોય.”
એક જ ભવમાં સિદ્ધિ પામનારા છતાં વિષયવાસનાનો ભોગ બનેલા રહનેમિ વિશે ગ્રંથમાં આપેલા સંસ્કૃત શ્લોક –
યદુનંદન મહાત્મા............ રમતિઃ ચાર fધ વિષય: I
આ સંદર્ભે સૂચવાયું છે કે યાદવ-કુળમાં ઉત્પન્ન થયેલા રહનેમિ જે સમુદ્રવિજય રાજાના પુત્ર અને શ્રી નેમિનાથ ભગવાનના નાના ભાઈ હતા. વ્રતધારી અને તે જ ભવે મોક્ષ જનારા રાજીમતી (રાજુલ) પાસે ગુફામાં વિકાર ભાવે વિષયસેવનની માગણી કરી ધિક્કારભાવ વહોરનારા રહનેમિની કથા પણ રસપ્રદ છે. અંતે કહે છે :
ગુણની સંપત્તિના સ્થાનરૂપ સ્ત્રી જાતિને ધન્ય છે (રાજુલને) કે જેણે મને અંધ કૂવામાં પડતાં રોક્યો.” કામવિજેતાઓ નેમિનાથ, મલ્લિનાથ વગેરે
બ્રહ્મચર્યધારણના મહાયોગી શ્રી નેમિનાથ - નવ ભવની પ્રેમ સરિતાના સાથ સમા રાજુલ - રાજુમતિ સાથે રહેવા ધારેલું અને વીજળીના ઝાટકે પાછા વળ્યા. વંમવ્યયધારિ પઢમોઢાદરબ્રહ્મચર્યપાલનના પ્રથમ ઉદાહરણની કથા વાંચીને ધન્યતા અનુભવાય છે. શ્રી મલ્લિનાથની કથા પણ આ જ સંદેશો આપે છે.
કામવિજેતા સ્થૂલભદ્ર બાર બાર વર્ષ ભોગાવલિ કર્મો કોશા વેશ્યાને ત્યાં ભોગવ્યા અને ષસના ભોજન છતાં આશ્ચર્યકારક
