________________
પ્રસ્તુત કથામાં ગુણસુંદરીએ અન્ય પતિનો સ્વીકાર કરવાની ના પાડી. પોતાના ગરીબ પતિનો સ્વીકાર કરી શ્રેષ્ઠ ઉદાહરણ પૂરું પાડ્યું છે.
શ્રી જયકીર્તિસૂરીજીના પાંચમાં પદ્યની સંસ્કૃત રચના કેવી મહત્ત્વની સાબિત થાય છે ?
देवः गुरुः च धर्मः व्रतं तप: अवनिनाथोऽपि ।
पुरुषः नारी अपि सदा शीलप्रवृतानि अर्धति ॥ આ રચનાથી અન્ય કથાનો પ્રારંભ થાય છે. દ્વૈપાયન ઋષિ અને વિશ્વામિત્ર ઋષિની કથા
હસ્તિનાપુર નગર - પાંડવોના પૂર્વજ શાન્તનુ રાજા - શિકાર કરવા જવું - હરણાંની જોડી પાછળ - વનમાં પ્રવેશ - સાત માળનો મહેલ – ઉપર જવું – સ્વરૂપવાન કન્યા – પાણીનો કળશ – વિદ્યાધરની દીકરી ગંગા - પિતા દ્વારા જ્યોતિષના કહ્યા પ્રમાણે મહેલમાં વાસ - શાન્તનુ દ્વારા તેની સાથે વિષયસુખ – ગાંધર્વ વિવાહ - પુત્ર પ્રાપ્તિ - ગાંગેય નામ - વિવિધ કલામાં પારંગત.
યમુના નદીકાંઠે પારાસર ઋષિ - ધીવરની પુત્રીને જોઈ તપભંગ - શીલભંગ – પુત્ર – કૈપાયન નામ - તાપસી દીક્ષા લઈ તપસ્વી બનવું. - શાન્તનુનું ફરીથી અન્ય યુવતી સત્યવતી તરફ આકર્ષણ - સત્યવતીના પિતા ઘીવરની સંમતિ પણ તેના પુત્રને ગાદી આપવાની શરત - રાજાની મુંઝવણ – ગાંગેયને સમાચાર મળ્યા - સત્યવતીની શરત માટે પોતે આજીવન બ્રહ્મચર્યનો સ્વીકાર. - પિતાની ઈચ્છા પ્રમાણે સત્યવતી સાથે પિતાને પરણાવ્યા - બે પુત્રો – શાન્તનુનું મૃત્યુ - ચિત્રાંગદનું રાજય – મૃત્યુ - ગાંગેય દ્વારા વૈપાયન પાસે વારાફરતી અંબા વગેરેને મોકલવા - બૈપાયનનો તપ ભંગ – પાંડુ, ધૃતરાષ્ટ્ર અને
