________________
૧૩
શીલોપદેશમાલા
જૈન શ્રુતનભોમંડળમાં જ્ઞાનની સુંદર આભા પ્રસરાવતાં પ્રભુવચનો અને ઉપદેશોના પ્રમાણભૂત ગ્રંથો વિશે પૂર્વના વિદ્યાવંત એવા જૈનાચાર્યોએ સમયે સમયે પોતાની પ્રતિભાના વૈભવથી સમૃદ્ધ બનાવવા અપૂર્વ યોગદાન આપ્યું છે. માત્ર આગમિક દર્શન જ નહીં; ન્યાય, વ્યાકરણ, સાહિત્ય, સિદ્ધાંત, કથા, જ્યોતિષ, યોગ, ઇતિહાસ જેવા અનેકવિધ વિષયોમાં પ્રજ્ઞાપુરુષોએ પોતાની કલમ કંડારી છે. એ ઉપરાંત આચાર, ઇતિહાસ, ઉપદેશ, કથા, દર્શન, પર્વ, યોગ, વ્યાકરણ, સાહિત્ય અને સિદ્ધાંત જેવા વિષયવૈવિધ્ય સંદર્ભે વિવિધ ગ્રંથોનો વારસો આપણને મળ્યો છે. આ જ્ઞાનભંડારમાંથી થોડો પણ અભ્યાસ કરીને વિશાળ સાગરમાંથી પ્રસાદરૂપ આચમન કરવા માટે શિલોપદેશમાલા' ગ્રંથ વિષે અહીં આસ્વાદ કરવાનો પ્રયત્ન છે. ગ્રંથનો સામાન્ય પરિચય
“શીલોપદેશમાલા'નું મૂળ નામ “સીલોવએસમાલા” છે. આ ગ્રંથ શ્રી જયસિંહસૂરિના શિષ્ય શ્રી જયકીર્તિસૂરિ દ્વારા જૈન મહારાષ્ટ્રી (માગધી અને પ્રાકૃતનો પણ ઉલ્લેખ છે.) ભાષામાં, આર્યા છન્દમાં કુલ ૧૧૬ પદ્યમાં રચાયો છે. લગભગ દશમી શતાબ્દીમાં વિ.સં. ૯૧૫માં રચાયાનો ઉલ્લેખ મળે છે. (મહેતા, કાપડિયા અનુ.શાહ
