________________
(૬)
આ ઉપરથી આપણે એજ જોવાનુ` છે કે જ્યારે ધને માટે પણ ધર્મ શાસ્ત્રકારોએ દ્રવ્ય પ્રાપ્ત કરવાની ઇચ્છા કરવામાં આર્ત્તધ્યાન બતાવ્યું, તે પછી સ્પર્શેન્દ્રિયના વિષયભાગને માટે દ્રવ્યની ઇચ્છા કરવામાં મહાન્ પાપ હોય એમાં કહેવુ‘જ શુ ? હવે પાપથી પેદા કરેલ દ્રશ્યથી સ્પર્શેન્દ્રિયનુ વિષયસુખ ભોગવવાવાળા પ્રાણી સુખી હોય, એવુ પણ કોઇ સ્થળે દેખવામાં આવ્યું નથી. ઘણા જીવા ખિચારા સ્પર્શેન્દ્રિયજન્ય સુખ સેવનમાં અનેક રોગોથી ઉપદ્રવિત થયા છે અને થાય છે. આ જમાનામાં એવા ઘણા જીવા જોવામાં આવે છે કે, જેઆને પ્રમેહ, ચાંદી, ગરમી, ખદ, લાહીની ખરાખી અને એવા એવા બીજા ઘણા રોગો લાગુ પડેલા હાય છે. તેમાંના કેટલાક વૈદ્યોના કહેવા પ્રમાણે ઘણા દિવસેાની લાંઘણા અને અનેક ઉપચારો કરવાથી આયુષ્યની પ્રમલતાથી સારા થાય છે, કેટલાક રાજદંડ અને લોકદ'ડના પણ પ્રહાર વેઠે છે, કેટલાક પર’પરાથી આવેલી લક્ષ્મીનો નાશ કરી ધરમારને ઘરેણે મૂકી કે વેચી નાખી ભિંમારી અની ભીખ માગતા થાય છે, અને કેટલાક તા બિચારા રોગમાં ને રોગમાં સડી સી મરણને શરણ થાય છે. કયાં સુધી કહેવું ? સ્પર્શેન્દ્રિયના વિષયમાં લુબ્ધ થયેલા મનુષ્યા દ્રવ્યના, શક્તિના, શરીરના અને પોતાના સસ્વના ક્ષય કરી નાખી આ ભવમાં અને પરભવમાં મ્હોટાં મ્હોટાં દુઃખાના પ`જામાં સપડાયલાજ રહે છે. એટલે તેમના અને ભવા વ્યજ જાય છે.
•
હવે રસનેન્દ્રિયના વિષયેામાં લ’પટ થયેલ જીવોની લગાર જિ દગી તપાસીએ.
ૐ રસનેન્દ્રિય
तिष्ठञ्जलेऽतिविमले विपुले यथेच्छं सौरूपेन भीतिरहितो रममाणचित्तः ।
गृद्धो रसेषु रसनेन्द्रियतोऽतिकष्टं
निष्कारणं मरणमेति षडीक्षणोऽत्र ॥ १ ॥
