________________
૨૮ નિયાગ અષ્ટક
[૨૦૩
' ઉપાધિથી રહિત શુદ્ધ જ્ઞાન જ બ્રહ્મયજ્ઞ છે.
भिन्नोद्देशेन विहित, कर्म कर्मक्षयाक्षमम् । क्लप्तभिन्नाधिकार च, पुढेष्टयादिवदिष्यताम् ॥५॥
(૫) મિ. –મોક્ષ સિવાય બીજા ઉદેશથી વિદિતં – (શાસ્ત્રમાં) કહેલું ૨ – અને -કલ્પેલ છે ભિન્ન અધિકાર જેને એવું કર્મ – અનુષ્ઠાન . – પુત્રપ્રાપ્તિ માટે વેદશાસ્ત્રમાં વિહિત યા વગેરેની જેમ – કર્મને ક્ષય કરવામાં અસમર્થ રૂ.– ઇ –માનો.
(૫) ત્રીજી ગાથામાં જ્ઞાનગીને વેદવિહિત હેવાથી ર્તવ્યબુદ્ધિથી (પશુઓ પ્રત્યે દ્વેષ વિના, થતા કર્મયજ્ઞથી ચિત્તશુદ્ધિ થતી હોવાથી કર્મયજ્ઞ પણું બ્રહ્મયજ્ઞ બને છે એવું વેદાનુયાયીઓ માને છે એમ પૂર્વપક્ષ રૂપે જણાવ્યું છે. તેનું આ કલેકમાં ખંડન કરવામાં આવ્યું છે. એટલે કે જ્ઞાનગીને કર્મયજ્ઞ બ્રહ્મયજ્ઞ રૂપ બને નહિ એમ સિદ્ધ કર્યું
છે. તેમાં બે હેતુ આપ્યા છે. તેમાં પહેલે હેતુ મિશન વિદિત વાર્મ રક્ષાક્ષમK એ છે, અને બીજે હેતુ વસ્તૃતમિનાધિવાર (વર્મલયાલમમ) એ છે. આ બે હેતુના સમર્થનમાં પુત્રેષ્ટિયજ્ઞનું દષ્ટાંત આપ્યું છે.
જ્ઞાનગીને પણ કર્મયજ્ઞ બ્રહ્મયજ્ઞ રૂપ બની
