________________
બધ-અષ્ટકર્મમધ્યભાગથી લલાટ પ્રદેશ સુધીનું અંતર – આ ચારે સરખા હોય તે સમચતુ. સંસ્થાન; અથવા જેમાં ચારે બાજુના ઉપરથી નીચેના અવયવ “સમાન” યાને સામુદ્રિક શાસ્ત્રને અનુસારે લક્ષણ અને પ્રમાણુવાળા હોય. ૨. ન્યોધ=વડ સરખું, નાભિથી ઉપરનું શરીર લક્ષણવાળું, ને નીચેનું લક્ષણહીન. ૩. સાદિ=ઉપરથી ઉલટું. ૪. વામન=માથું, ગ, હાથ, પગ એ જ લક્ષણ-પ્રમાણુવાળા ને છાતી પેટ વગેરે લક્ષણહીન હોય. ૫. કુ%=માથું ગળું વગેરે કદરૂપા અને એ સિવાયના છાતી પેટ વગેરે સારાં હોય. ૬. હુંડક= સર્વ અવયવ પ્રમાણુલક્ષણ વિનાનાં હોય.
૪ વર્ણાદિ–જેના ઉદયે વર્ણ, ગંધ, રસ, સ્પર્શ સારા– નરસા મલે. શુભ વર્ણનામકર્મથી સારા, અને અશુભથી ખરાબ મળે.
૪ આનુપૂવ–નરકાનુપૂર્વી, તિર્યંચાનુ, મનુષ્યાનુગ ને દેવાનુપૂવી. વિગ્રહ ગતિથી (વચમાં ફંટાઇને) ભવાંતરે જતા જીવને વાંકા ફંટાતાં આકાશપ્રદેશની શ્રેણિના અનુસાર વક્ર ગમનકમ કરાવે તે આનુપૂર્વી નામકર્મ. ૨. વિહાગતિ (=ચાલ) ૧. શુભ ચાલ, હંસ હાથી વૃષભની સમાન. ૨. અશુભ,-ઊંટ, ગધેડા, પાડાની ચાલ.
૮ પ્રત્યેક પ્રકૃતિઃ–૧. અગુરુલઘુ નામકર્મ,-એના ઉદયથી શરીર એટલું ભારે કે હલકું નહિ પણ અગુરુલઘુ મળે. ૨. ઉપઘાત –આ કર્મથી પિતાના અવયવથી પોતે જ હણાય એવા અવયવ મળે. દા. ત. પડછભી, ચેર
જાભ મળે,
