________________
૧૨
જૈન દર્શનમાં ઉપયોગ
કર્મને પણ સંપૂર્ણ ક્ષય થઈ ગયે હોવાથી તેમને ઉપયોગ સદા શુદ્ધ જ બની રહે છે.
વળી ઉપશાંતમોહ વીતરાગ નામે અગીઆરમાં ગુણસ્થાનકવર્તી અને ઉપયોગ તે જ્ઞાનાવરણીયાદિ ત્રણ કર્મોના ક્ષપશમવાળે અને મેહનીયકર્મને તે ગુણસ્થાને ઉપશમ હોવાથી મોહનીયના ઉદયના અભાવે તે ઉપગ શુદ્ધ વર્તે છે. પરંતુ તે શુદ્ધતા કાયમી હતી નથી. કારણ કે તે ટાઈમે મોહનીય કર્મના સંબંધથી કંઈ તે આત્મા, સર્વથા અને સદાના માટે છૂટી ગયેલ નથી. તે ટાઈમે તે મેહનીયકર્મના સંબંધની સ્થિતિ રાખથી ભારેલા અગ્નિ જેવી છે. પવનના ઝપાટાથી રાખ ઉડી જવાથી જેમ ભાલે અગ્નિ જલદી પ્રજ્વલીત બની જાય છે, તેમ ઉપશમીત મેહ, ઉદય અવસ્થાને પામી જતાં પુનઃ આત્મા, રાગીહેપી બની જાય છે. જેથી તે ટાઈમે વર્તતે ઉપયોગ ફરીને રાગાદિ દોષથી મલીન બની જતો હોઈ, અશુદ્ધરૂપે તેનું પતન થાય છે.
બારમા ક્ષીણમોહ ગુણસ્થાને તે જ્ઞાનાવરણીયાદિ ત્રણ કર્મના ક્ષેપશમવાળે ઉપગ હોવા છતાં, ત્યાં મેહનીય કર્મને સર્વથા ક્ષય થઈ ગયે હેઈ, ત્યાંથી તે તે ઉપયોગની શુદ્ધતા સદાના માટે પૂર્ણરૂપે ટકી રહે છે.
શાસ્ત્રોમાં કેઈપણ વિષયનું નિરૂપણ કરવા સમયે તે નિરૂપણના અંતિમ ઉદેશ તરીકે તે મોક્ષને જ મૂકાય છે. જેથી કઈ પણ વિષયના શાસ્ત્રીય પ્રારંભમાં તે તે વિષયના
