________________
(૫૩)
તે ગુણાકાર અભવ્યથી અનતગુણા અને સિદ્ધોથી અનંતમે ભાગે છે તે અશ્વ ઉત્કૃષ્ટ વર્ગણમાં એકરૂપ નાંખવાથી જઘન્ય ભાષા દ્રવ્ય વર્ગણ થાય છે, તેની પણ પ્રદેશ વૃદ્ધિએ ઉત્કૃષ્ટ વર્ગણ સુધી અનંત સ્થાન છે. જઘન્ય ઉત્કૃષ્ટનું વિશેષ આ છે, જઘન્ય વર્ગણના અનંતમે ભાગે અધિક ઉત્કૃષ્ટ વર્ગણ છે. અહીં પણ અનંત ભાગનું અનંત પરમાણુ પણું જાણવું તેથી આ એક વિગેરે પ્રદેશ વૃદ્ધિના પ્રકમથી અગ્ય વર્ગણાઓનું જઘન્ય ઉત્કૃષ્ટપણું વિગેરે જાણવું. અહીં વિશેષ આટલું છે કે જઘન્ય ઉત્કૃષ્ટને ભેદ અહી અભવ્યથી અનંતગુણે અને સિદ્ધોથી અનંતમે ભાગે છે, તે વર્ગણાઓનું પણ પૂર્વ હેતુ કદંબક (સમૂહ) થી ભાષા દ્રવ્ય અને આના પાન ( શ્વાસ
છવાસ) દ્રવ્યનું અગ્ય પણું જાણવું. અને અગ્ય ઉત્કૃષ્ટ વર્ગણામાં એક રૂપ નાંખેથી આનાપાન વર્ગણા. જઘન્ય થાય છે. તેનાથી એક એક રૂપે વધતાં ઉત્કૃષ્ટ વર્ગશુઓના અંતવાલી અનંતી થાય છે. જઘન્યથી ઉતકૃણા જઘન્યથી અનંત ભાગ અધિક જાણવા તેના ઉપર એક રૂપ વધતાં જઘન્ય ઉત્કૃષ્ટ ભેદ વડે અગ્રહણ યોગ્ય વગણ છે. પણ વિશેષમાં અભથી અનંત ગુણ અને સિધ્ધથી અનંતમે ભાગે છે. ફરીથી અગ્ય ઉત્કૃષ્ટ વર્ગણ ઉપર પ્રદેશથી માંડીને વૃદ્ધિ કરતાં જઘન્ય ઉત્કૃષ્ટ ભેદવાલી મને,
