________________
. (૧૬)
રહ્યો છે, તેમાં અચિત્ત દ્રવ્ય બે પ્રકારે છે. અરૂપી અને રૂપી તેમાં અગ્ધી દ્રવ્યમાં ધર્મ, અધર્મ, અને આકાશ. એમ ત્રણ ભેદે કરીને જુદા છે. લક્ષણે અનુક્રમે ગતિ સ્થિતિ અને અવગાહ આપવાનું છે અને એને ગુણ પણ અમૂર્ત છે. અને અગુરુલઘુ પર્યાપ-લક્ષણ વાલું છે તેમાં ત્રણેનું અમૂર્ત પણું છે તે પિતાની રૂપભેદ વડે વ્યવસ્થાવાળું નથી. (અમૂ
પણામાં ભેદ નથી (તેમ અગુરુલઘુ પર્યાય પણ છે તે તેના પર્યાયપણાથીજ છે જેમકે માટીને પીંડ (ગળે સ્થાસ કેશ કુશલ પર્યાય (માટીને ઘડે બનાવતાં ચાક ઉપર જુદા જુદા આકારે બને છે તે) રૂપવાલી મારી છે. એટલે માટીથી આકાર જુદા નથી, તેજ પ્રમાણે રૂપી દ્રવ્યપણુ સ્કંધ દેશ પ્રદેશ પરમાણુ ભેદવાલું છે તેના ગુણે રૂપ વિગેરે છે તે અભેદપણે રહેલા છે અર્થાત્ એમાં ભેદવડે પ્રાપ્તિ થતી નથી જેમરૂપ પદાર્થથી જુદું પડે તે સંભવ નથી. જેમ પિતાને આત્મા પિતાના જ્ઞાનગુણાથી જુદા પડે તે અશક્ય છે. તેમ બીજાએમાં પણ સમજવું.
તેજ પ્રમાણે સચિત્ત એવું છવદ્રવ્ય ઉપગ લક્ષણવાળું છે એટલે ઉપયોગ રાખે. તેજ જીવને વસ્તુનું કે પિતાનું ભાન રહે છે તે આપણે આત્માથી જુદા જ્ઞાન વિગેરે ગુણ નથી. કોઈ જુદા માને તે જીવને અચેતનાપણને પ્રસંગ આવે. - વાદીની શંકા તે પ્રમાણે માનતાં તે તેના સંબંધથી જીવને અજીવ પણું થશે.?
