________________
(૨૦૩)
એ ગુણથી ઉત્તમ સાધુ કેવા હોય તે કહે છે, તે સિક્ષક (સાધુ) સમયના જાણુ હાય છે. તથા મળને જાણુનારા છે, એટલે પાતાની શરીર શક્તિ વિચારીને તે પ્રમાણે ધર્મ ક્રિયા કરે છે, પણ બળને છુપાવી રાખતા નથી, કરવાના કામમાં પ્રમાદ કરતા નથી, તથા પેાતાને કેટલી વસ્તુ જોઇશે, તેને જાણનારા છે, તે માત્રજ્ઞ” કહેવાય છે. તથા ‘ખેદ’ તે અભ્યાસ તેના વડે જાણનારા છે. અથવા ખેદ એટલે ‘શ્રમ' કે, સંસારના ભ્રમણમાં આટલું દુઃખ છે, તેને જાણું છે. કહ્યું છે કે— "जरा मरण दौर्गत्य, व्याधयस्तावदासताम् । मन्ये जन्मैव धीरस्य, भूयो भूयस्त्रपाकरम् ॥ १॥
જરા (બુઢાપા) મરણુ, દુર્ગતિ, રાગ, આમેઢી પીડા ‘તા’ ‘દૂર' રહેા, પણ ધીર પુરૂષને વિચારતાં માલુમ પડશે કે, જન્મ વારે વારે લેવા, તે જન્મ વખતની અવસ્થા પણ નિર્દેનીક છે, એવું હું માનું છું,
અથવા ક્ષેત્રજ્ઞ શબ્દ લઈએ તે સ’સક્ત (રાગનું કારણ) વિરૂદ્ધ દ્રવ્ય, પરિહાર્યાં, (તજવા ચેાગ્ય) કુળ વિગેરે ક્ષેત્રનુ સ્વરૂપ જાણનારા એટલે આ જગ્યા એ જવાથી રાગ થશે, આ જગ્યાએ જવાથી દ્વેષ થશે, અમુક જગ્યાએથી અમુક વસ્તુ મળશે, આવાં ભ્રષ્ટ ક્ષેત્રમાં ગોચરી લેવા ચેગ્ય નથી. વિગેરે સ્થિતિ જાણનાર તથાણુ ચન્ન” એટલે ક્ષમ્ર
