________________
આ લેકમાં પાણિનિ પૂર્વે શાકટાયનાચાર્યને સ્પષ્ટ રીતે જાણુંવ્યા છે. શાક્યાયન, અમર, જૈનેન્દ્ર, સિદ્ધહેમ, બુદ્ધિસાગર, ચંદ્રપ્રભા, વગેરે વ્યાકરણના બનાવનારા જૈનાચાર્યો છે. તેમાંનાં ઘણું હાલમેજુદ છે. કાનડી ભાષામાં વ્યાકરણનો પ્રથમ ગ્રન્થ જેને એજ રમે છે. જે દેશમાં જે વખતે જે ભાષા ચાલતી હોય તે વખતે તેજ ભાષામાં ધર્મશાસ્ત્રને લખવાનો રીવાજ પહેલ વહેલ જૈન લેકેએ અમલમાં આણેલો જણાય છે.
શાકટાયનાચાર્ય પિતાના વ્યાકરણના પાકના અંતે મળમાસघाधिपतेः श्रुतकेवलिदेशीयाचार्यस्य शाकटायनस्यकृतौ मेवी शते सणे છે. આ લેખમાં મહા શ્રમણ સંધ અને શ્રત કેવલિ દેશીયાચાર્યસ્ય એ જનેના પારિભાષિક સંસ્કૃત ઘરગથ્થુ શબ્દો છે. તે ઉપરથી સિદ્ધ થાય છે કે શાકટાયનાચાર્ય જૈન હતા. પુરાણોની પૂર્વે જૈનધર્મ હતો તે પુરાણોથી સિદ્ધ થાય છે. ભાગવતમાં–
नित्यानुभूतनिजलाभनिवृत्ततृष्णा श्रेयस्य तद्रचनयाचिर सुप्तबुद्धैः। . .. लोकस्य योकरुणयोभयमात्मलोक
माख्यानमो भगवते रुषभायतस्मै । - તે રૂષભદેવને અમારા નમસ્કાર થાઓ. નિત્યાનુભૂત નિજ લાભથી જેની તૃષ્ણ દૂર થઈ છે એવા રૂષભદેવ છે. ઇત્યાદિ. બ્રહ્માણ્ડપુરાણમાં – ... नाभिस्तु जनयेत्पुत्रं मरुदेव्या मनोहरम् . .
ऋषभं क्षत्रियश्रेष्ठं सर्व क्षत्रस्य पूर्वकम् ।
