________________
૧૧૮ માં સુખે રહેલી તેણુની ઉપર મેં મહા અનર્થ કર્યો છે. હવે હું પ્રાણ ધારણ કરવાને શક્તિમાન નથી માટે આગ્નમાં પડીને મૃત્યુ પામીશ. - રાજાનાં એવાં અત્યંત દુઃખભરિત વચને શ્રવણ કરી મંત્રી બોલે “ સ્વામિન ! સત્સવક હોય તે પોતાના સ્વામીનું હિતાહિત જાણે છે, વિચારે છે. સુપરીક્ષિત કાર્ય ફળદાતા થાય છે પરંતુ સહસાકૃત કાર્ય ફળદાતા થતું નથી, કારણ કે સહસા કરવામાં કાર્યાકાર્યને વિવેક રહેતું નથી અને વિવેક રહિત કાર્ય ઉત્કૃષ્ટ આપત્તિને વિસ્તાર કરે છે; વગર વિચાર્યું કરનાર મનુષ્ય પિતાના ગુણ અને સંપત્તિને લેપ કરે છે તેથી હું આપની આજ્ઞા અંગીકાર કરી તેણીને લઈ ગયા, પરંતુ મેં વિચાર કર્યો કે કંધના આવેશ સમયે જેવી બુદ્ધિ હોય તેવી કે વખત હોતી નથી અને તેવા વખતમાં જે કાંઈ કાર્ય થાય તે તેનું સારું પરિણામ ન આવે, માટે હાલ તેણુને વધ ન કરતાં ગુપ્ત સ્થાને રાખવી. મારી એ ધારણા પ્રમાણે હજુ સુધી મેં તેણુને જીવતી ગુપ્તસ્થાનમાં રાખી છે.” . મંત્રીની વાત સાંભળી આનંદ પ્રાપ્ત થયેલે રાજા બે વયસ્ય, તેનું રક્ષણ કરવાથી તે મારા જીવિતવ્યનું રક્ષણ કર્યું છેપછી તેણુને પોતાના મહેલમાં તેડાવી અને તેને વારંવાર ખમાવી. તે દિવસથી તે દંપતીને ગાઢ પ્રેમ થયો.”
એ પ્રમાણે વાત કરી મુનિ બોલ્યા “રાજન ! જેમ પધરાજાએ સહસા કરવાથી પોતાના આત્માને વ્યાકુળ કર્યો તેમ તું પણ કરે છે. ધર્મજ્ઞ મનુષ્યએ પદ્યાતધત આત્મઘાત પણ ન કરશે. કારણ કે આત્મઘાત કરે એ પણ મહા પાપ છે. જે મનુષ્યો દુ:ખને ઘાત કરવા માટે દુષ્કર આત્મઘાત કરે છે તેઓ સુગમ અને સર્વ દુ:ખહર્તા ધર્મ શા માટે ન કરે ? કારણ કે ધમે છે તે દુષ્કર્મને નાશ કરે છે, સત્કર્મની પ્રાપ્તિ કરાવે છે અને
