________________
બૈરાગ્ય
૨૦૧ માતાની કોઈ પણ ચેષ્ટા કે પ્રવૃત્તિ બાળકના અજિત માટે હેતી નથી, એ જાણીને જ બાળક માતા પ્રત્યે પ્રેમવાળું બને છે. એટલે માતા પ્રત્યે બાળકના પ્રેમનું કારણ, માતાના સંપૂર્ણ સ્વરૂપનું જ્ઞાન નથી, કિન્તુ તેની હિતકારિતા માત્રનું જ્ઞાન છે.
રૂચિ અગર પ્રેમને આધાર રાખે જ છે, એ વાત સત્ય હોવા છતાં, તે જ્ઞાન જે પદાર્થ પ્રત્યે રૂચિ અગર પ્રેમ ઉત્પન્ન કરે છે. તે પદાર્થની ‘હિતકારિતા સિવાય બીજી બાબતનું નહિ જ, એ બરાબર સમજી લેવું જોઈએ.
પદાર્થની “હિતકારિતા” ઉપરાંત તેના બીજા ધર્મોનું જ્ઞાન હોય તો હરકત નથી, કિન્તુ તે જ્ઞાન સાધક હોવું જોઈએ, બાધક નહિ.
માબાપ બાળકનાં હિતચિંતક હોવા છતાં, તેવા તેવા પ્રકારનાં ઉદંડ તોફાની બાળકની બતથી રખડેલ બનેલા બાળકને રમતગમત ઉપર અંકુશ મૂકનાર માતાપિતા મારા સુખમાં અંતરાય કરનાર છે.”—એવી બુદ્ધિ થાય તો એ જાતનું જ્ઞાન, માબાપ પ્રત્યેની ભક્તિ યા પ્રેમમાં સાધક નથી, પરંતુ બાધક છે.
તે જ રીતે શ્રી જિનવચન અને તેણે ફરમાવેલા માર્ગ પ્રત્યે રુચિ યા ભક્તિનું કારણ શ્રી જિનવચન યા તેણે દર્શાવેલા માર્ગના સર્વ વિશેનું જ્ઞાન નથી, કિન્તુ તેની હિતકરતાનું જ માત્ર જ્ઞાન છે. જેને તેની હિત
