________________
ચેાથુ
: ૧૧
આદર્શ દેવ વિદ્યાભ્યાસ કરવાને આવતા હતા. તેમાં એક દિવસ દેવદત્ત નામના કોઇ વિદ્યાર્થી તેની પાસે વિદ્યાભ્યાસ કરવાને આવ્યા, તેણે હાથ જોડીને ભૂતમતિને વિન ંતિ કરી કે ‘ આપની ખ્યાતિ સાંભળીને દૂરથી આવું છું. મારી પાસે ખાસ સાધન કાંઇ પણ નથી, તેથી કૃપા કરીને આશ્રય તથા વિદ્યાદાન આપે. તે માટે હું આપને જીવનભર આભાર માનીશ. ’ દેવદત્તનાં આ પ્રકારનાં વિનય અને વિવેકથી ભરેલાં વચન સાંભળીને ભૂતમતિએ તેને પોતાના ઘરમાં ખાવા-પીવાની સગવડ કરી આપી તથા સુઈ રહેવા માટે ઘરની બહારના આટલા કાઢી આપ્યા.
દેવદત્ત બુદ્ધિ અને સ્મરણશક્તિમાં તેજ હતા, તેથી થોડા જ વખતમાં સુંદર પ્રગતિ કરી શક્યા અને ભૂતમતિના ચારે હાથ તેના પર રહેવા લાગ્યા. એમ કરતાં એક દિવસે તે કુટુંબના માણસ જેવા જ બની ગયા.
ભૂતમતિ ગમે તેવા પણ ઘરડા હતા અને યજ્ઞદત્તા ગમે તેવી પણ નવયૌવના હતી, એટલે તેનુ મન કોઈ પણ રીતે ભૂતમતિથી પૂરું ભરાતું ન હતું. આથી ધીમે ધીમે તેણે દેવદત્તની સાથેને પરિચય વધાર્યાં અને તેની સાથે ટાળ–ટીખળ કરવા લાગી. દેવદત્તને હજી દુનિયાના વા વાયા ન હતા એટલે આ પ્રકારની ટાળ−ટીખળને તે નિષિ રમૂજનું સાધન સમજતા હતા.
એવામાં એક દિવસ ભૂતમતિને મથુરાનગરીથી યજ્ઞમાં જવા માટેનું તેડું આવ્યું. આ યજ્ઞ ઘણુંા મેાટા થવાના હતે અને તેમાં ભાગ લેવાથી પ્રતિષ્ઠા સાથે પૈસાની પ્રાપ્તિ પણ થાય તેમ હતી; તેથી ભૂતમતિએ એ આમંત્રણના સ્વીકાર કર્યા
