________________
*
તત્વાર્થ.
બાહય સુખ છે તેની મિષ્ટતા તાત્કાળિક અનુભવાય છે પણ તે મીઠાશ માજમના જેવી હોવાથી અંત્યે દુ:ખદાયી છે તે અંત સમયના પરિણામનું ભાન જીવને નથી રહેતું તેથી ત્થા અધ્યાત્મીક સુખની અંતરંગ મિષ્ટતા મેળવવા જતાં બાહય ઇંદ્રિય જનિત પુદ્ગલિક સુખનો વિનાશ થાય છે જેથી બહિદ્રષ્ટિને રૂચતું નહીં હોવાથી રોગી જેમ કુપથ્થથી પીડાય છે તેમ બાપડા બહિદ્રષ્ટિ જીવો પુગલિક સુખ જોગવતાં તેનાં કિપાકરૂપ ફળ ચાખે છે.
દરેક જીવ જાણે છે કે જમ્યા તે મરવાના છે ને કરીશું તે જોગવીશું પરંતુ તે જાણપણુ માત્ર શબ્દોમાં જ રહેલું છે. જ્ઞાનીયે ઉત્સાહ પૂર્વક તેને શોધ કરે છે ત્યારે અજ્ઞાની શબ્દ ચાતુરી વાપરી બાહય સુખમાં મગ્ન રહી વિર્યહીન બની પોતાની નબળાઈ બતાવે છે. ચુલા ઉપર ઉકળતા પાણીથી જેમ રેલવેની શોધ કરી મહાન ગણધરાચાર્યોએ ત્રિપદી એટલે ત્રણ પદ (ઉપજોવા, ધુલેવા, વિધવા) પરથી દ્વાદશાંગી એટલે બાર અંગની રચના કરી તેમ ઉત્સાહી મુમુક્ષ જી અધ્યાત્મજ્ઞાનમાં ઉંડાને ઉંડા ઉતરતા જાય છે તે બાહય ક્ષણિક સુખ નિરર્થક ગણે છે ને તેથી જ ચકવર્યાદિ મહાનરાય રિદ્ધિ પામેલા જીવે પણ સંસારને પાર પામી ગયા છે. ત્યારે એક ઝુપડીમાં રહી કુશકારૂપ બરાકપર નિર્વાહ ચલાવનાર મનુષ્ય અથવા
