________________
૧૨૨
શ્રી જૈન ધર્મના તત્વને ટુંકસાર. ૧૩ આનુ પુવ =જે કર્મના ઉદયથી જીવને વક્રગતિ કરતે પકડીને પોતાના ઉત્પત્તિ સ્થાનકે લાવે જેમ રાશે તાણું બળદ ગમાણે આવે છે તેમ આવે તે ચાર ભેદ છે.
૧૪ વિહાય ગતિ=જે કર્મ ઉદયથી જીવની શુભ કે અશુભ ચાલ હોય તે બે પ્રકારે છે આકાશે ચાલવું તે વિહાય ગતિ એ ચોદ પીંડ પ્રકૃતિ કહી હવે આઠ પ્રત્યેક પ્રકૃતિ કહે છે.
૧ પરાઘાત નામ કર્મ=જેના ઉદયથી પરની શક્તિને હણીયે, પરથી તે જી ન જાય, ગમે તેવા બળવાનને જીતવા સમર્થ થાય તે પરઆઘાત=પરાઘાત કર્મ
૨ ઉચ્છવાશ કર્મ=જે કર્મથી જીવ સ્વાસે પુર્ણ કરે, સુખ પૂર્વક સ્વાશે સ્વાશ લઈ શકે તેવો લમ્બી વંત હોય તે લબ્ધી કર્મના ઉદયથી થાય છે સ્વાસ્વાસગ્ય પુગળ ગ્રહણ કરી શ્વાસોશ્વાસપણે પરિણામાવી અવલંબી મુકવાની શતીને શ્વાસોશ્વાસ પર્યાસી કહે છે અને શ્વાસોશ્વાસ લેવા મુકવાની ક્રિયાને શ્વાસોશ્વાસ પ્રાણ કહે છે.
૩ આતાપ નામ કર્મ=જેના ઉદયથી સૂર્યના બિંબ પેઠે ઘરને તાપ ઉત્પન્ન કરે તેવું પ્રકાશવાન શરીર હોય તે પિતે શીતળ છતાં બીજાને તાપકારી થાય. બાદર પૃથ્વીકાયા પર્યાપ્ત જીવ આ કર્મના ઉદયથી પ્રકાશ કરે. અગ્ની કાયમાં તે ઉષ્ણ સ્પર્શ અને રાતા વર્ણને ઉદય છે. જેથી તેને ના
