________________
૧૧૪
શ્રી જૈન ધર્મના તત્વોને ટુંકસાર.
કાંઈક દુ:ખની મંદતાએ શાતા વેદે બાકી અશાતા જ હોય એ ત્રીજું વેદની કર્મ કહ્યું. "
મેહની કર્મ=એ કર્મનો સ્વભાવ મદિરા જે . જેમ મધ્ય પાન કર્યા પછી જીવ વિકલ થાય છે તેમ મેહનીના ઉદયે જીવ પિતાનું હિત ન સમજે કદાપિ સમજે તો પણ મેહવશે કરી શકે નહીં તે મેહની કર્મ બે પ્રકારનું છે તે બે પ્રકારના અઠાવીશ પ્રકાર છે.
૧ દર્શન મેહની કર્મ=જેમ તાવના જોરથી પચ્યા વસ્તુ રૂચે નહીં તેમ મિથ્યાત્વના ઉદયથી આત્મહિતકારી શુદ્ધદેવ, શુદ્ધગુરૂ, શુદ્ધધર્મ રૂચે નહીં કુદેવ, કુગુરૂ, કુધર્મ દુર્ગતિના દેવાવાળા તે રૂચે તે દર્શન મેહની કર્મ કહીએ તેના ત્રણ ભેદ છે.
૧ સમ્યકત્વ મેહની=સમ્યકત્વ સહિત મંહની હોય તે શુદ્ધ પુંજ તે સમ્યકત્વ તે શોધ્યા દળને જેમ ચસ્મા કષ્ટી તેજને આવરે છે છતાં પણ સુક્ષ્મ અર્થે દ્રષ્ટિ ઠેરાવે તેમ જીવને મેહનીને ઉદય હોય છતાં પણ તત્વ રૂચી ઉપજાવે જીવને વિકળ કરે તેવાં મિથ્યાત્વનાં દળિયાં ઉપસમ સમ્યકત્વે શોધી તેને ચેઠાણ વિઠાણુ બેઠાણું રસટાળી માત્ર એક ઠાણીયારસ સહિત દલ રાખે જેથી જીવતત્વની પરીક્ષા વિશે મુંઝાય નહીં સુક્ષ્મ પદાર્થને વિષે દેશ શંકાયે સમ્યકત્વે મેલ ઉપજાવે તે શુદ્ધ દળનું નામ
