________________
so
ધ-શ્રા
ન માનીએ તે પણ સારૂં નરસું કર્મ સારા નરસા ફળને આપે જ છે. તેથી કના, કફળના કે સૃષ્ટિના ત ઈશ્વર સિદ્ધ થતા નથી.
પ્રશ્ન૦ સૃષ્ટિ સંબંધી વેઢાન્ત નની શું માન્યતા છે? ઉત્તર વેદાન્ત દર્શન બ્રહ્મને અનાદિ માને છે, અને જીવને બ્રહ્મમાંથી છૂટા પડનાર રજકણુ માને છે. અગ્નિમાંથી તણખા ઝરે છે, તેમ બ્રહ્મમાંથી જીવ જૂદા પડે છે. પર ંતુ એ રીતે જીવની ઊત્પત્તિ તર્ક વડે ઘટી શકતી નથી. જીવ કાઇ પણ કાળે ઊત્પન્ન થયા છે, એ વાત તર્કથી સ પ્રકારે વિરૂદ્ધ છે. માટે જ નૈયાયિકા જીવની સત્તા અનાદિની સ્વીકારે છે, પરંતુ જગતને તેએ આદિવાળુ માને છે. તેથી તેઓના મત પણ અસત્ય ઠરે છે. જીવને અનાદિ માની સૃષ્ટિને આદિવાળી માનવાથી તેઓના મત વેદાન્ત કરતાં પણ પાંગા અને છે. પચાસ વરસના દીકરાની મા વીસ વર્ષની છે, એમ માનવું જેટલું બેહુદું છે, તેમ જીવની સત્તા અનાદિ સ્વીકારી સૃષ્ટિને આદિ માનવી, એ પણ તેટલુંજ મેહુદું છે. સૃષ્ટિની આદિ હાય તા જીવની પણ આદિ હાવી જોઇએ. જીવ અનાદિ હોય તે સૃષ્ટિ પણ અનાદિ જ હાવી જોઈએ.
પ્રશ્ન૦ જીવ અનાદિ છે કે માતપિતાના સંચેાગથી ઉત્પન્ન થયેલેા છે ?
ઉત્તર॰ માતા પિતાના સયેાગયી જીવ ઊત્પન્ન થતા નથી, પણ પાષણ પામે છે. માટી અને પાણીના સંચાગ માત્રથી વૃક્ષ ઊપન્ન થતું નથી પણ ખીજ હાય તાજ વૃક્ષ ઊત્પન્ન થાય માટી અને પાણીથી તા માત્ર વૃદ્ધિ પામે છે. તે રીતે માતાનું
