________________
ધર્મ શ્રદ્ધા
જળની ભાવના કરવા જેવું અસમજસ છે. પરમ સાધ્ય જ જ્યાં અનિત્ય અને અપૂર્ણ છે, ત્યાં તેની આશામાં અનિત્ય અને અપૂર્ણ વસ્તુ શિવાય બીજું શું હાથમાં આવવાનું હતું ? જડવાદિએ સંસારમાં સુખની અધિક્તાનુ જે પ્રતિપાદન કરે છે, તે આ રીતે આપોઆપ ખાટુ ઠરે છે. જડસુખની દૃષ્ટિએ સંસારમાં સુખની અધિક્તા કગ્નિ પણ સિદ્ધ થઇ શકે તેમ નથી. અને એટલા જ માટે ભારતવર્ષના સર્વ સાચા તત્ત્વજ્ઞાએ એકીઅવાજે પ્રતિપાદન કર્યું છે કે‘સુખની અભિલાષાવાળા આત્માઓએ આ સંસારમાં સુખની ખેાજ કરવી છોડી દઇ, આત્મામાં જ તેની ખાજ કરવા પ્રયત્ન કરવા જોઇએ. ’ સુખ એ આત્મધમ છે. એની પ્રાપ્તિ માટે આત્મા સિવાય બીજા પદાર્થની પૂઠે ગમે તેટલી મહેનત કરવામાં આવે, તેથી કોઇ પણ પ્રકારની સિદ્ધિ થનાર નથી. ઇન્દ્રિયાના વ્યાપારથી ઉત્પન્ન થનાર સુખદુઃખને જાણવાનું કે સાક્ષાત્કાર કરવાનું કામ પણ મન ચા આત્મા વડે જ થનારૂં છે. પૌદ્ગલિક -સુખદુ:ખના અનુભવ લેવામાં પણ કેવળ ઇન્દ્રિયેાજ કારણ છે, એમ નથીઃ કિન્તુ તે પણ મનની સહાયથી જ બને છે અને આધ્યાત્મિક સુખ–દુ:ખ તા માનસિક જ છે. આમ સર્વ પ્રકારના સુખદુ:ખાનુભવ કેવળ માનસિક જ હાવાથી, મનેાનિગ્રહ દ્વારાએ જ સુખદુ:ખના નિગ્રહ. કરી આત્મિક સુખ મેળવવા ઉદ્યમી બનવું જોઇએ.
-૧૫૪
