________________
અંગપૂજા
૧૮૩. પૂજામાં જ થાય છે. પ્રાચીન કાલમાં વસ્ત્રયુગલ ચડાવવાની પ્રથા હતી, પણ તે આજે અમલમાં નથી ૧૫-હાથમાં ફ્લ મૂકવું
પ્રતિમાજીનાં સર્વ અંગે આભૂષણાદિથી અલંકૃત કર્યા પછી તેમના ભેગા કરેલા બંને હાથમાં કંઈ પણ ફળ મૂકવું જોઈએ. તાત્પર્ય કે હાથ તદ્ન ખાલી રાખવા ન જોઈએ. અહી ફલથી નીચેની વસ્તુઓ સમજવી –સેનાનું બીરૂં, સેનામહોર, રૂપામહેર, વીંટી, શ્રીફળ, સેપારી, નાગરવેલનાં પાન કે મેદક. ૧૬-નવોગી પૂજા કરવી.
ત્યાર પછી કેસર, બરાસ, કસ્તૂરી વગેરે સુધી પદાર્થો ઘસીને તૈયાર કરેલા ચંદન વડે પ્રતિમાની નવાંગી પૂજા કરવી જોઈએ. શાસ્ત્રોમાં આવતા ઉલેખે પરથી એમ સમજાય છે કે એક કાળે કેટલાક લોક પ્રતિમાજીના પાંચ અંગે કે છે અંગે જ પૂજા કરતા હતા. ૪ વળી શ્રી ઉમાસ્વાતિ
* શ્રી જિનપ્રભસૂરિએ પૂજાવિધિમાં કહ્યું છે કે, ‘તરત સુર हिचंदणं देवस्स दाहिणजाणु-दाहिणखंध-निलावामखंधवामजाणु लक्खणेसु पंचसु हिअपहिं सह छसु वा अंगेसु પૂc પંચવુમુહિં વાંધવાર્દૂિ ર પૂu ” તા સુગંધી ચંદન વડે શ્રી જિનેશ્વરદેવનો જમણો ઢીંચણ, જમણો ખભો, લલાટ, ડાબો ખભો અને ડાબો હીંચણ–એ પાંચ અંગ અથવા હૃદય સાથે અંગે પૂજા કરીને તાજ પુ વડે અને સુગંધીદાર વાસ વડે પૂજન કરે.'
