________________
૨૪૮ ]
[ શીલધની કથામા-૧.
પર્યંત પર ગયા અને આતુરતાપૂર્વક વર્ષ પૂરું થવાની રાહ જોવા લાગ્યા.
આખરે વર્ષ ના સમય પૂરા થતાં મેઘરથ પાતાના ભાઈ ને લેવા વસંતપુરના ચ'ડાળવાડામાં પહાંચી ગયા. ત્યાં જઈને તેણે જે દૃશ્ય જોયું તેથી તે આભા બની ગયે. વિઘુન્માદી પાતાના રડતા બાળકને છાના રાખવા પ્રયત્ન કરી રહ્યો હતા, ત્યારે તેની કાણી પત્ની કાળા કકળાટ કરતાં માર્મિક શબ્દમાં ઠપકા આપતાં તેને કહી રહી હતી : ' એક બાળકને સાચવવાની કે ઉછેરવાની આવડત નથી ત્યાં તે બીજા બાળકના આવાગમન માટેની તૈયારી કરી બેઠા છે. તમારા જેવા રૂડા રૂપાળા પતિ મને મળ્યા તે માટે આપણા જાતિભાઈ એ મારા ભાગ્યનાં વખાણ કરતાં કહે છે કે કાગડી દહીંથરું ઉપાડી ગઈ; પણ આવડત અને વેતા વિનાના રૂડા રૂપાળા પતિદેવ તેમની પત્ની માટે કેવા ભારરૂપ થઈ પડે છે તેના તા જ્યારે અનુભવ થાય ત્યારે જ ખબર પડે.
.
મેઘરથના ગયા પછી પત્નીના સહવાસમાં વિદ્યુમ્માલી વિદ્યાસાધના ભૂલી પુત્ર અને પત્નીની સાધનામાં પડી ગયા. પતિની નખળાઈ અને પરવશતા જાણી લીધા બાદ પત્નીના માટે પતિ આરાધ્યદેવ નથી રહેતા; એ માત્ર તેનું જીવતુંજાગતું રમકડું બની જાય છે. વિદ્યુન્નાલીની ખાખતમાં પણ આમ જ બન્યું અને તેની પત્ની મનફાવે તેમ તેના અનાદર - કરી ધમકાવતી. ચેાગમાગ માં સમાધિ જેમ સૌથી ઉત્કૃષ્ટ સાધના છે, તેમ ગૃહસ્થજીવનમાં એક ના ઉત્તમ પતિ મની રહેવુ' એ પણ સર્વોત્તમ સાધના છે.
