________________
જકુમાર :
[ ૮૫ ] કેમકે વાર્તાના એ અંતિમ ભાગમાં સારા ય જીવનની મહત્તા અને ગ્રહણ કરવાની હિતશિક્ષા સમાયેલી છે.
પિતાના પ્રાસાદની રંગભૂમિમાં આઠ પ્રયદાઓની મધ્યમાં જ બકુમાર પિતાનું હાર્દ ખુલ્લું કરી રહ્યા પછી અને એ સાથે આઠે રમણઓએ પિતાને સૂર મેળવ્યા પછી એકાએક ધન્ય છે, ધન્ય છે એવા પિકાર પડ્યા ત્યાં સુધીની હકીકત પૂર્વે આપણે વાંચી ગયા છીએ. પિંગળ ચેર અને એના નાયકના એ શબ્દોએ નારીવર્ગમાં અજાયબી પાથરી દીધી ! એ આત્માઓ કેણું હતા ? કેવી રીતે આ એકાંત ભાગમાં આવી ચડ્યા ? અને કેટલા સમયથી પતિ-પત્ની વચ્ચે ચાલતા સંવાદને શ્રવણ કરી રહ્યા હતા? એ જાણવાની જિજ્ઞાસા પણ એ સાથે જ ઉદ્દભવી. જ બૂકુમારના ધ્યાનમાં આ ગુપ્તચરનું આગમન થયું નહોતું રહી શક્યું અને તેઓ જ્યાં હતા ત્યાંથી ચસકી ન શકે
એટલા સારુ સ્થભિની વિદ્યાને પ્રયોગ પણ એમના ઉપર કરી દીધો હતો, પણ ધન્યવાદના ઉચ્ચારેએ પરિસ્થિતિ પલટી નાંખી. ચાર નાયક-પ્રભવ બોલી ઊઠ્યો:–
“સૌભાગી કુમાર ! તમારી હૃદયમાં સોંસરી ઉતરી જાય તેવી મીઠી વાણી સાંભળીને આજે મારા હૃદયમાં “ચેરીના વ્યવસાય ” માટે માન પેદા થાય છે. કાર્ય હલકું ને નિંદ્ય છે. એમાં ગુન્હાની વૃત્તિના ચેખા દર્શન છે. પકડાઈ જતાં ફાંસીને માચડે સામે કિયાં કરતે હોય છે, છતાં જે આજે મારે એ ધંધો ન હોત તે હું અહીં જે કંઈ જાણવા પામ્યા એમાંનું રજ માત્ર પણ જાણે શકય ન હેત ! હવે મેં
