________________
જ કુમાર :
[ ૭૯ ] થતાં અપૂર્વ સુખને મનમાજે આનંદ પ્રાપ્ત થાય છે.
સચ્ચિદાનંદમયતા” એ સર્વે સુખમાં શિબિંદુ તુલ્ય છે. અને મુક્તદશા પ્રાપ્ત થતાં એ શાશ્વતપણે પરિણમે છે. એની સાધના માટે જે કોઈ પણ ઉચિત ગતિ હોય તે તે કેવલ માનવની જ છે. વૈભવના સુખમાં અને નરક ગતિના દુખેમાં અટવાતા જીવોને માટે એ શકય નથી, જ્યારે તિર્યંચ દશામાં તે પરાધીનતા હોવાથી એનો સંભવ પણ કયાંથી હોય? મનુષ્ય ભવમાં પણ આર્યદેશાદિ સામગ્રી મળી હોય તે જ સાધનામાં પ્રગતિ સાધી શકાય. માની લઈએ કે સર્વ પ્રકારની સાનુકૂળતા હોય છતાં આ જીવલડે આપાતરમણિય સુખે માણવામાં લલચાઈ જાય તે સાધના તે દૂર રહે અને જીવન હારી જાય.
વિચારે, આત્મા તરીકે જોતાં, નથી તો તમો લલનાઓ અને નથી તો હું સ્વામી. આ ભવપૂરતા વ્યવહારથી બંધાચેલે એ સંબંધ છે. તમારી અને મારી એ સંબંધને અતુટપણે ટકાવવાની પ્રબળ ઈચ્છા અને હાર્દિક ઉત્કંઠા છતાં એ આપણા હાથની વાત નથી. એ સામે યમની રાતી આંખે સતત ડોળા ફાડીને જોતી હોય છે ! કાળ રાક્ષસ કયારે આ દેહનો કેળિયે કરી જશે એ કહેવું જ્યાં અશક્ય છે ત્યાં ઇંદ્રવારૂના ફળ સમા આ વિષમાં રાચવાપણું કેમ થાય? જે મનુષ્ય ભવ યથાર્થ પણે સાર્થક કરે જ હોય તે આવા છીછરા સુખની અભિલાષા ઈરાદાપૂર્વક ત્યજી દઈ, જ્યાં કર્મરાજની સત્તા રજમાત્ર ચાલતી નથી એવા શિવપુરમાં કાયમી સ્થિતિ કરવા માટે ઉદ્યમશીલ બનવું જોઈએ, જ્યાંથી પાછા ફરવાપણું નથી અને જે સ્થાનમાં વસનાર આત્માઓમાં
