________________
જંબૂ કુમાર :
[ ૩૭ ] દલીલોને તે કઈ દિ તાગ આવ્યું છે ખરો? તમારું માને તો હું તે આ અંચળે ઊતારી, પુન: ઘરસંસારી બનવા તૈયાર છું. સંમતિની ઢીલ છે. ”
તે પછી, દીકરી નાગિલા! તું શે વિચાર કરી રહી છે? અહર્નિશ જેનું ચિંતવન કરતી હતી તે જ્યારે અનુકૂળ બનેલ છે ત્યારે મુહૂર્ત શાં જેવાં ? લક્ષમી ચાંલ્લો કરવા આવે ત્યારે મહે છેવા જવાની મૂર્ખાઈ કરનાર કિંવા રસગુલ્લા સમું મિષ્ટ ભેજન થાળમાં પીરસાયું હોય તે વેળા વડી નીતિ યાને જંગલ જવાની તૈયારી કરનાર ગમારશિરોમણિ જ લેખાય. એવી ભૂલ તું ન કરતી. ” - નાગિલા પ્રત્યુત્તર આપતાં બોલી કે-“ વ્યાકરણમાં જેને સંગ વિરોધ તરીકે ગણાવે છે એવા શ્રમણ અને બ્રાહ્મણે આ વાતમાં એક થયા ! વળી મારી દષ્ટિએ ઉભય વડિલ તેમ જ ગુરુપદે એટલે એમની આજ્ઞા ન જ લેપાય, છતાં આત્મશ્રેય સર્વોત્કૃષ્ટ વસ્તુ હેવાથી જ્યાં એને સર્વ નાશ થતું હોય ત્યાં ન તો સંમતિ સંભવે, ન તે મૌન શોભે. એ વેળા ખુલે વિરોધ જ આવશ્યક ગણાય. તમે શું એમ સમજે છે કે આ નાગિલાએ ભવદેવ સહ પ્રીત જેડી હતી તે કેવળ વિષય માણવા ખાતર હતી ? હરગીજ નહિં. સાચો પ્રેમ કામવાસનાને તો ફુટી બદામ સમ લેખે છે. ધાન્યના લાભની દષ્ટિએ બી વાવનાર ખેડૂતને જેમ ધાન્ય સાથે ઘાસને લાભ સહજ થાય છે તેમ મોક્ષ પુરુષાર્થની સાધના અર્થ માનવભવ એ ગ્ય ભૂમિકારૂપ હોવાથી અને સ્ત્રી-પુરુષનો સમાગમ ધર્મ, અર્થ ને કામરૂપ ત્રિવર્ગની સાધના દ્વારા ઉપર
