________________
૧ ૨૮
જ મનમાં ધ્યાન કરવા લાગી.
સખીઓના મુખથી તેને શ્રીપાર્થને વિષે પ્રીતિવાળી જાણી તેના માતાપિતા હર્ષ પામ્યા કારણ કે “પુત્રીનો રાગ યોગ્ય સ્થાને છે.” પછી તેના માતાપિતા બોલ્યા કે “આ પુત્રીને શ્રીપાર્થ પાસે સ્વયંવરા તરીકે મોકલીને આપણે તેને આનંદ પમાડશું.” આ વૃત્તાંત અનેક દેશોના અધિપતિ મહા બળવાન યવન રાજા પોતાના ચરપુરુષોના મુખેથી સાંભળીને પોતાની સભામાં બોલ્યા કે–“તે પ્રસેનજિતુ રાજા મને મૂકીને પાર્શ્વકુમારને પોતાની પુત્રી કેમ આપશે ? જો તે પોતે જ મને નહીં આપે તો હું બળાત્કારે ગ્રહણ કરીશ.”
આ પ્રમાણે કહીને તત્કાળ પવનની જેવા વેગવાળા તે યવન રાજાએ સૈન્ય સહિત આવી કુશસ્થળને ચોતરફથી રુંધ્યું છે. તેથી રાત્રિના પ્રારંભમાં બીડાઈ ગયેલા કમળમાં ભ્રમરની જેમ કોઈપણ મનુષ્ય નગરમાં પ્રવેશ કે નિર્ગમ કરી શકતો નથી. આ વૃત્તાંત આપને જણાવવા માટે પુરુષોત્તમ નામના મને મંત્રીપુત્રને પ્રસેનજિતુ રાજાએ મોકલ્યો છે, તે હું રાત્રિને સમયે ગુપ્ત રીતે નગર બહાર નીકળી અહીં આવ્યો છે. તો હવે જે કરવા લાયક હોય તે આપ કરો. પ્રસેનજિત્ રાજા આપને શરણે છે.”
આ પ્રમાણે તેનું વચન સાંભળી અશ્વસેન રાજાનાં નેત્રો ક્રોધથી લાલ થયાં અને તે દુષ્ટ યવન રાજાને શિક્ષા કરવા માટે તેમણે તત્કાળ પ્રયાણની ભેરી વગડાવી. તે ભેરીનો શબ્દ સાંભળી “આ અકસ્માત શું છે ?' એ વિચાર કરતાં શ્રીપાર્શ્વકુમારે પિતા પાસે આવી કહ્યું કે “હે પિતા ! દેવો કે અસુરો મળે ક્યા બળવાને આપનો અપરાધ કર્યો છે કે જેથી આપને પોતાને આ પ્રયાસ કરવો પડે છે ?”
તે સાંભળી અશ્વસેન રાજાએ તે પુરુષને આંગળી વડે દેખાડી કહ્યું કે– “કુશસ્થળના રાજાનું રક્ષણ કરવા અને યવનરાજાને જીતવા જવું છે.”
તે સાંભળી પાર્શ્વકુમારે કહ્યું કે- “ઘાસમાં પરશુની જેમ તે મનુષ્યરૂપી કીટમાં સુર અસુરને જીતનારા આપે આ ઉદ્યમ કરવો યોગ્ય નથી, તેથી આપ મને જ આજ્ઞા આપી આ મહેલને જ શોભાવો. હું પણ
