________________
ભવ ૧૬ મે
૨૩ ભંગ કરે અગ્ય છે. આ અશુભ વિચાર તજી દઈ અન્ય કંઈ માંગણી કરે !”
હે મહાશય ! જે તમારી કૃપાથી મારા પુત્રને પુષ્પકરંડક ઉદ્યાનમાં કીડા કરતા હું ન જોઉં, તે મારું જીવન નિષ્ફળ જ સમજુ છું. મારે આ મરથ પૂર્ણ ન થઈ શકે તે મને અન્ય કઈ પણ વસ્તુ જોઈતી નથી. ભજન અને આ જીવનની પણ હવે મને જરૂર નથી.” રાણીએ સ્પષ્ટતાથી અને મક્કમતાથી પિતાની માંગણી રાજા આગળ રજૂ કરી દીધી.
હે સુંદરી ! તું સંતાપ ન કર. તારા કર્તવ્યને સંભાળ. બીજું તે દૂર રહે, પણ આ મારું જીવિત પણ તારે આધીન છે. ”
રાજાએ દુઃખાતુર મનવડે રાણીને અનેક રીતે સમજાવતાં પ્રાર્થના કરી, પણ રાણીએ તે પિતાની પકડેલ હઠ છોડી નહિ.
હવે રાજા મુંઝાયા. તેઓ રાજસભામાં ગયા અને મંત્રીઓને તેડાવી, રાણીના કેપને બધે વૃત્તાંત કહ્યો. પિતાની કુળમર્યાદા પણ કહી. માર્ગદર્શન માટે સલાહ પૂછી, ત્યારે મંત્રીઓ બોલ્યા :
હે દેવ ! તમે શાંત થાવ. અમે પોતે રાણી પાસે જઈ રૂબરૂ સમજાવીશું. અમને આજ્ઞા આપે.
આજ્ઞા લઈ મંત્રીઓ રાણી પાસે ગયા. અનેક રીતે સમજાવવા પ્રયત્ન કર્યો, છતાં કઈ પણ રીતે રાણીના મનનું સમાધાન કરી શક્યા નહિ. મંત્રીઓ પાછા રાજા પાસે આવી કહેવા લાગ્યા :
હે દેવ! ખરેખર રાણીને કપ બહુ જ ઉઝ છે. એણે તે મરણનું શરણ સ્વીકાર્યું છે. માટે ગમે તે રીતે એમને મનાવવા જ ગ્ય છે.”
એક બાજુ કુળમર્યાદાને લેપ અને બીજી બાજુ પ્રિયતમાના દુરાગ્રહ સાથે મરણની ધમકી : સ્ત્રીના મેહને આધીન બનેલ રાજા કર્તવ્યમૂઢ બની ગયો. લાચારીથી મંત્રીઓને વિનંતી કરી?
