________________
વિરાગમૂતિ
[૧૫]
છે. જેમાંથી પસાર થવાનું શુચિમય દેવાત્માઓને અત્યંત ત્રાસજનક બની રહે છે; એમાંથી પણ એ કામાંધ દેવાત્માએ પસાર થાય છે અને ગધાતા-ગદા ગામરા દેહને આલિંગે છે! આ! દેવાંગના ! વિષયભાગોના સુખમાં કથાંય સાત્ત્વિકતા છે ખરી ? તે સુખ સુખ જ ન કહેવાય; જે થાય ઉત્પન્ન કરે. જગતનું કોઈ પણ સુખ કચારેક પણ થાક ખેદ્ય-કટાળા ઉત્પન્ન કરે જ છે. થાક ઉત્પન્ન કરે તે સુખ નહિ, તુ અંતરાત્માની અનુભૂતિ કર. એનાં સુખાન રસાસ્વાદ માણ. તને કયારેય થાકના કે કંટાળાના ભાસ પણ નહિ જાગે. એથી જ આત્માનું સુખ સાચું સુખ છે.’
દેવાંગના તો આ બધું સાંભળીને સન્ન થઈ ગઈ! એને થયું કે આ તે કોઈ દેવાત્મા છે કે મહાત્મા છે! અમલાકના દેવ છે કે માનવલેાકના કોઈ સત છે! દેવના ખેાળિયે સતના આત્મા નથી શું?
દેવાંગના એના પગમાં પડી. પણ જ્યાં માથું ઊંચું કરીને કાંઈક કહેવા જાય છે ત્યાં જ દેવાત્મા અલાપ થઈ ગયા.
દસમા દેવાવાસના એ દેવાત્મા પોતાના દેવાવાસમાં ચાલ્યા ગયા હતા.
પણ ત્યાં ય તેને ચેન ન હતું, શાંતિ ન હતી, સુખ ન હતું. એ દિવ્યવાટિકામાં ગયા. એનું અંતર રહું રડું થઈ ગયું હતુ. જાણે કે એ ડૂસકાં લેતુ હીમકાં ભરશે તેમ જણાતુ હતું.
અશોકવૃક્ષના એ વનમાં ચામેર વિવિધ પુષ્પોની સુગંધી ઉછાળા ભરતી હતી. આખુ ય વન સુંગધીથી મહેંકી રહ્યું હતું, અત્તરના હાજ પણ ત્યાં હતા. ગમે તેવા માથાના દુખાવાને શાંત કરી દે તેવી ત્યાંની સેાડમ હતી. ગમે તેવા અનિદ્રાના રોગને નિમૂ ળ કરી નાખે તેવા ત્યાં સુગધી સમીર વાતા હતા.
પણ તે ય આ દેવાત્માને શાન્તિ મળી ન હતી. એના -અ'તરમાં ઘમ્મરવલેાણાં ચાલતાં હતાં; વિચારોનાં ! વિચારેનાં
