________________
કેવલ્ય પ્રતિ એક નિષ્ફળ દેના ભક ગામની બહાર જુવાહિકા નામની નદી વહેતી હતી. એને કિનારા ઉપર શામાક નામના કેઈ સગૃહસ્થનું ક્ષેત્ર હતું. ત્યાં આવેલા શાલતરુની નીચે છના તપપૂર્વક, ઉટિક આસનમાં રહીને પ્રભુ જ્યારે આતાપના લઈ રહ્યા હતા, ત્યારે વૈશાખ સુદ દશમના દિવષ્ના ચોથા પ્રહે પ્રભુ ક્ષેપકણિ ઉપર આરૂઢ થઈને, ઘન ઘાતક સર્વથા નાશ કરીને વીતરાગભાવ પામ્યા અને અનમું હૂર્તમાં જ કેવળજ્ઞાન પામ્યા. પિતાના કલ્પ મુજબ ઇન્દ્રો આસન કંપથી પરિસ્થિતિ જાણુને સપરિવાર આવ્યા. હ વિભોર બન્યા. સમવસરણની રચના કરી.
કૈવલ્યના પ્રકાશથી પરમ પિતા પ્રભુ જાણતા જ હતા કે, આ દેશનામાં કેઈન સર્વવિરતિને પરિણામ જાગવાને નથીઅનંતકાળમાં કઈ તીર્થકરની દેશનાને જે નિષ્ફળતા કદી મળી નથી તે નિષ્ફળતા આ દેશના પામવાની છે. છતાં પોતાનો કલ્પ (આચાર) જાણુને પ્રભુએ દેશના આપી. પરમાત્માના તીર્થમાં માતંગ નામના યજ્ઞ અને સિદ્ધાયિકા નામની દેવી, પ્રભુના સતત સાન્નિધ્યમાં રહેનારા શાસનદેવતા થયા.
પ્રથમ દેશના નિષ્ફળ જતાં પ્રભુએ જ તે રાત્રિએ વિહાર કર્યો. કટિ દેવતાઓથી પ્રભુ પરિવરેલા હતા. તેમના ઉદ્યોતથી રાત્રિ પણ પ્રકાશમય બની હતી. વિહાર કરીને પ્રભુ અપાપા નામની નગરીમાં આવ્યા.
અહીં સવાલ થાય છે કે પ્રભુની દેશના નિષ્ફળ કેમ ગઈ? શું તે દેશનામાં અઢળક સંપત્તિના માલિક દે ન હતા? વિરાટ
