________________
33
તી યાત્રામાં ખરચેલ પૈસા યથાર્થ લદાયી થાય છે તેમજ દીન પુરૂષોને અન્નદાન-વસ્ત્રદાન-વિદ્યામાં સહાય વિગેરે આપી તેમના દુઃખા દૂર કરવા તેના જેવા શ્રેષ્ટ માર્ગ બીજો એક પણ નથી તેમાં પણ એવુ કારણ છે કે સ્ત્રી, પુત્ર, માતા, પિતા વિગેરે સ્વજન વર્ષના તિરસ્કાર કરી સવ ધન તેમાં ખરચવું નહિ, કારણ કે તેમની આવિકાને આધાર તેના ઉપરજ છે નહિ' તા ઘરના છે!કરાં ધંટી ચાટે અને ઉપાધ્યાયને આટા ” એ કહેવત આપણનેજ લાગુ પડે. હવે અન્યાયથી પેદા કરેલ ધનથી શુ ફલ થાય છે તે બતાવે છે — હિતાયૈવાયાવિતિ । તવનાયિ સ્વેઽપ મસ્ત્યાદ્રિ વિદ્વિષા તાળવાયિતિ ।। ભાવાથ – અન્યાયથી પેદા કરેલ ધન હિતકારી થતું નથી કારણકે જો કે તે ધન નાશ ન પામે તે પણુ મસ્ત્યાદિને પકડવાને માટે નાંખેલા કણક વળગાડેલ ભેાઢાના આંકડાની પેઠે પરિણામે ભયંકર છે. કદાચિત પાપાનુબંધિપુણ્યના ઉદયથી કેટલાક વખત તે ધન વિનાશ ન પામે તો પણ તેથી કાંઇ ફુલણજીની માફક ફુલાવું નહિ કેટલાએક અજાપુરૂષો ખીજાએને અન્યાયથી ધન પેદા કરતા જોઈ લેાભના વશથી પાતે પણ તેમ કરવા પ્રવૃત્તિ કરે છે. વમાન સમયની સ્થિતિ લગભગ એવીજ થઇ ગઇ છે કારણ ભ્રૂણાના મુખથી એમજ સાંભલવામાં આવે છે કે જો કપટકલા કેળવી ધન પ્રાપ્ત ન કરીએ તો કાંઇ કમાઇએ પણ નહિ માટે આવા અન્યાયથી ધન મેળવી પશ્ચાત્ તે ધન સન્માગે ખરચી પાપ ધોઇ નાંખીશું....” આ માન્યતા કૈવલ મુખતાજીનું જ લક્ષણ સૂચવે છે. એવી માન્યતા ધરાવનાર બિચારાઓને ખરેખર કમઁના નિયમના વિશ્વાસજ નથી. કારણ કે
''
