Yog Drushti Samucchay Part 02

SR No.: 022738
Original Sutra Author: N/A
Author: Pravin K Mota
Publisher: Gitarth Ganga
Publication Year: 2007
Total Pages: 224
Language: Gujarati
Classification: Book_Gujarati
File Size: 19 MB

Page 130

૩૦૩
યોગદષ્ટિસમુચ્ચય/ગાથા-૧૦૪-૧૦૫ શકતા નથી, પરંતુ સ્વબોધ અનુસાર કંઈક વિશેષતાયુક્ત પણ આ પૂર્ણગુણવાળા પુરુષ છે, એ પ્રકારે સામાન્યથી જ સર્વજ્ઞને જાણી શકે છે. તેથી કોઈપણ દર્શનવાળા સામાન્યથી ઉપાસ્ય તરીકે સર્વજ્ઞને સ્વીકારીને તેની ઉપાસના કરતા હોય, અને તે સર્વજ્ઞને બુદ્ધ કહેતા હોય, કપિલ કહેતા હોય કે ઋષભદેવ કહેતા હોય, તોપણ અર્થથી તે સર્વેના ઉપાસ્ય મુખ્ય જ=કેવલજ્ઞાનને પામેલા એક જ સર્વજ્ઞ છે. માટે સર્વ દર્શનકારોને ઉપાસ્ય તરીકે માન્ય સર્વજ્ઞ, નામથી જુદા હોવા છતાં અર્થથી એક છે. ll૧૦૪ અવતરણિકા :
શ્લોક-૧૦૪માં બતાવ્યું કે સર્વજ્ઞની ઉપાસના કરનાર સર્વ દર્શનકારો સર્વજ્ઞને સામાન્યથી સ્વીકારી શકે છે. તેને જ દઢ કરવા માટે બતાવે છે – બ્લોક :
विशेषस्तु पुनस्तस्य कात्स्न्येनासर्वदर्शिभिः ।
सवैन ज्ञायते तेन तमापन्नो न कश्चन ।।१०५।। અન્વયાર્થ :
પુન:=વળી તસ્વ=તેનો સર્વજ્ઞતો શાર્વેન=સંપૂર્ણ રીતે વિશેષg=વિશેષ જ સર્વેસર્વશિમ=સર્વ છપ્રસ્થો વડે જ્ઞાયતે ન જણાતો નથી, તેને તે કારણથી તzતેને સર્વજ્ઞને કૃષ્ણન=કોઈ માપત્રો ન પામેલો નથી. II૧૦પા. શ્લોકાર્ચ -
વળી સર્વજ્ઞનો સંપૂર્ણ રીતે વિશેષ જ સર્વ છદ્મસ્થો વડે જણાતો નથી, તે કારણથી સર્વજ્ઞને કોઈ પામેલો નથી. II૧૦પ ટીકા -
વિશેષતુ =મે પર્વ, “પુન: ‘તી'=સર્વજ્ઞ, “નામ:'-પ્રમf: “સર્વેને વિજ્ઞાતિ,' તના , તનેડા તજ્ઞાનાતે:, ‘તેન’ #ારોને ‘ત'-સર્વજ્ઞ 'સાપન્ના'-પ્રતિપત્રો, ‘ન વન”
સર્વદર્શ ા૨૦૧ી ટીકાર્ચ -
‘વિશેષતુ'... સર્વદર્શી છે. વળી તેતો સર્વજ્ઞતો, સંપૂર્ણથી વિશેષ જ ભેદ જ= અસર્વજ્ઞ કરતાં સર્વજ્ઞનો સંપૂર્ણથી ભેદ જ, સર્વ અસર્વદર્શી પ્રમાતૃ દ્વારા સર્વ છદ્મસ્થો દ્વારા, જણાતો નથી; કેમ કે તેનું અદર્શન છે=સર્વજ્ઞનું અદર્શન છે. દર્શનમાં પણસાક્ષાત્ સર્વજ્ઞ ઉપલબ્ધ હોય તોપણ, તેના જ્ઞાનની અસર્વજ્ઞ કરતાં સર્વજ્ઞતા સંપૂર્ણથી ભેદના જ્ઞાનની, અગતિ છેઃઅપ્રાપ્તિ છે. તે કારણથી=કોઈ