________________
સાથે યુદ્ધ કરવા આવશે તો, એ નિ:સંશય આવશે એવો જ ભાગશે અને અમારે ઠંડે પાણીએ જ કાસળ જશે. જે પગે આવ્યો એ જ પગે એને શીઘ નાસી ગયા સિવાય બીજો આશ્રય નહીં રહે. વળી અન્ય સુભટો. પણ કહેવા લાગ્યા-અરે મિથ્યાજ૫ ! તું આમ ગમે એમ બોલે છે તેથી તારો તો વધ જ કરવો જોઈએ. પરંતુ તું એક દૂત તરીકે અહીં આવેલા છે એટલે તને જવા દઈએ છીએ. અમે તો કયારના સજ્જ થઈ રહ્યા છીએ. તારા સ્વામી પર અમે વિજય નહીં મેળવી શકીએ તો પણ અમારા હાથની ખરજ તો ભાંગશે જ. એ સાંભળી દૂત કંઈ પ્રત્યુત્તર આપવા જતો હતો એવામાં એમણે એને ગળે પકડી કાઢી મૂક્યો.”
- દૂતે જઈને સર્વ વાત મકરધ્વજને કહી એટલે કયારનો ધંધુવાઈ રહેલો એનો ક્રોધાગ્નિ એનાં વચનોરૂપી વાયુથી પ્રેરાઈ પ્રજ્વલિત થયો; અને એક દ્વિજ સર્વ સામગ્રી લઈને હવન કરવા જાય એમ પોતાનું સર્વ સૈન્ય લઈને યુદ્ધ કરવા ગયો. સંવર કોટ્ટપાળ પણ સકળ સેના સહિત કટિબદ્ધ થઈને સામો આવી ઊભો. કારણ કે સિંહ હોય છે એ અન્યને સહન કરતો નથી. એમનું યુદ્ધ જોવાને ગગનમાં દેવતાઓ અને વિદ્યાધરો કંઈ ઉત્સવ નીરખવાને હોય નહીં એમ હર્ષસહિત એકત્ર થયાં. કારણ કે સર્વ પ્રાણીઓને પ્રાયઃ કુતુહલ જોવું બહુ ગમે છે. એટલામાં તો કાયર પુરષોનાં હૃદયને થડકાવી નાખનારાં ભયંકર રણવાજિંત્રો બંને સૈન્યમાં વાગવા લાગ્યાં.
દુર્જય શત્રુની સાથેના યુદ્ધમાં, ચક્રવર્તી રાજા જેમ ચક્રને મોખરે રાખે છે તેમ ચારિત્રધર્મ ભુપતિએ જેને સૈન્યને મોખરે રાખેલ છે; વળી જે સૈન્યમાં હોય છે તો જ રણક્ષેત્રમાં ચારિત્રધર્મ ભુપતિનું ચિત્ત સ્વસ્થ રહે છે અન્યથા દોલાયમાન થઈ જાય છે; એવા નિરહંકાર વગેરે ચતુર બંદિરનો સંવરના પક્ષના સુભટોને ઉત્સાહિત કરવા લાગ્યા કે-હે સૈનિકો ! જેણે મોહરાજાના પુત્ર રાગના તનુજ મકરધ્વજનો મુખ થકી જ પરાજય કરીને એનાં કુંભ અને ધ્વજા હરી લીધાં છે; અને જે એક જ પ્રહારથી શત્રુઓને માટીની જેમ ચુરી નાખી શકે છે;-એવા સંવરદેવના તમે સેવકો છો. તમે પોતે પણ પૂર્વે યુદ્ધમાં અનેકવાર જય મેળવ્યો છે. માટે અત્યારે તમો રણક્ષેત્રમાં એવું પરાક્રમ દર્શાવજો કે તમારું ચંદ્રમા સમાન નિર્મળ કુળ
અભયકુમાર મંત્રીશ્વરનું જીવનચરિત્ર (સર્ગ બારમો)
૧૩૭
