________________
મારા જેવો ભક્તિમાન ઔરસ પુત્રને મૂકીને એ બહેનના દીકરા કેશીને કેમ રાજ્ય આપે છે ? લોકોમાં સર્વત્ર ભાણેજ વગેરે વહાલા તો હોય પરંતુ કળારહિત વિપ્રની જેમ એઓ બહુ તો ભોજનાદિના સત્કારને પાત્ર કહેવાય.
જ્યોતિષીઓ અભિચિનક્ષત્રનો ગણત્રીમાં લેતા નથી. એમ મારા પિતાએ પણ મારા જેવા તેજસ્વી અને શક્તિમાનને ગણ્યો નહીં. પિતા સ્વામિ જ જયાં અન્યાય કરે એમાં શો અપવાદ ! અથવા ઉત્તમ સુવર્ણાદિ ભાંડોની અશુચિ ગણાતી નથી. હવે મારાથી આ કેશીની મારા પિતાની જેવી સેવા થાય નહીં જો ઉઠાવું તો ઉદાયન રાજાના પુત્ર તરીકે મારી શોભા શી ! મારે માટે હવે વિદેશગમન કરવું શ્રેયસ્કર છે. કેમકે હંસ કાગડાના આધીનમાં રહે નહીં. વળી જો હું કદાપિ અહીં રહીશ તો ખળપુરુષો મારો. ઉપહાસ કરશે કે સુઈ રહેલા અજગરની જેવા અભીચિનું રાજ્ય કેમ જતું રહ્યું ? જેમનામાં માન લાજ કે પુરુષાર્થ-કંઈ ન હોય એઓ જ પરાભૂત અવસ્થામાં શ્વાનની જેમ સ્વદેશમાં બેસી રહે.
એમ વિચારીને એ હવે વીતભયનગરનો ત્યાગ કરીને એની માસીના પુત્ર કુણિકને ત્યાં જશે. કુણિક પણ એને ગૌરવ સહિત સાચવશે. કારણકે મા અને માસીમાં અંતર શું ? કુણિકને ત્યાં એ આનંદમાં પોતાને ઘેર રહેતો હોય એમ રહેશે. લોકો સ્વજનો શોધે છે એ એટલા જ સારું. શોક ત્યજી જીવાજીવના તત્ત્વનું જ્ઞાન પ્રાપ્ત કરી શુદ્ધ ક્રિયા કરતો અને હરકોઈના કાર્ય કરી દેતો એ ત્યાં બહુવર્ષ પર્યન્ત રહી શ્રાદ્ધ ધર્મ અંગીકાર કરશે. ઉદાયન અને પ્રભાવતીનો પુત્ર એમ એટલું કરશે એ બહુ યોગ્ય કહેવાશે. પણ ધર્મ કાર્ય કરતો છતાં, ચન્દ્રમાંથી કલંક જવાનું નથી. એમ એના મનમાંથી પિતાસંબંધી કલુષતા જશે નહીં. પ્રાંતે આરાધના કરી પોતે કરેલી ધર્મની ખંડનાનું સૂચવન કરતો હોય નહીં એમ પંદર દિવસ અનશન કરી રહેશે. ઉપવાસને પંદરમે દિને એ પિતૃગોચર અપરાધ ખમાવ્યા વિના મૃત્યુ પામીને ભુવનપતિમાં મહદ્ધિક દેવતા થશે. એના ક્રોધને લીધે એને સદ્ગતિ મળશે નહીં. મહદ્ધિક દેવતાનું એક પલ્યોપમનું આયુષ્ય પાળીને ત્યાંથી પાછો મહાવિદેહમાં આવી સિદ્ધિપદને પ્રાપ્ત કરશે.
હે અભયકુમાર ! આ પ્રમાણે અમે તને ઉદાયનરાજર્ષિનું ચરિત્ર;
૯૬
અભયકુમાર મંત્રીશ્વરનું જીવનચરિત્ર (ભાગ-૩)
