________________
૩૩
ઉપમિતિભવપ્રપંચા કથા ભાગ-૬ | પંચમ પ્રસ્તાવ બ્લોક :
अबद्धलक्ष्या सततं, घूर्णते कारणं विना ।
रूक्षाभा म्लानरूपा च, सा दृष्टिः पापकर्मणाम् ।।१२५ ।। શ્લોકાર્ધ :
અબદ્ધ લક્ષવાળી દષ્ટિ કારણ વગર સતત ભટકે છે. અને રુક્ષ જેવી પ્લાનરૂપ તે દષ્ટિ પાપકર્મોવાળા જીવોને છે. ll૧૫l શ્લોક :
अधो निरीक्षते पापः, सरलं ऋजुरीक्षते ।
ऊर्ध्वं निरीक्षते धन्यस्तिरश्चीनं तु कोपनः ।।१२६ ।। શ્લોકાર્થ :
પાપી નીચે જુએ છે. ઋજુ સરલ જુએ છે. ધન્ય ઊર્ધ્વ જુએ છે. કોપવાળો તિરછું જુએ છે. II૧૨૬ll શ્લોક :
दीर्घ पृथुलरूपे च, मानसौभाग्यशालिनाम् ।
भ्रवौ नराणां हीने तु, योषिदर्थे महापदाम् ।।१२७।। શ્લોકાર્ય :
માનસૌભાગ્યશાળી એવા મનુષ્યોના દીર્ઘ અને પૃથલરૂપવાળા ભૂ-ભવાંઓ, હોય છે. સ્ત્રીના અર્થમાં મહાઆપત્તિવાળાઓને હીન ભવાં હોય છે. ll૧૨૭ી શ્લોક :
लघुस्थूलौ महाभोगौ, कर्णौ तौ धनभागिनाम् ।
आखुकणे भवेन्मेधा, लोमशौ चिरजीविनाम् ।।१२८ ।। શ્લોકાર્ય :
ધનભાગીઓને મહાભોગવાળા લઘુનાના, અને સ્થૂલ તે બે કાન હોય છે. ઉંદરડા જેવા કાનમાં મેધા=બુદ્ધિ, હોય છે. લોમવાળા બે કાનો ચિરજીવીઓને હોય છે. ll૧૨૮ll શ્લોક :
ललाटपट्टो विपुलश्चन्द्राभः सम्पदाकरः । दुःखिनामतिविस्तीर्णः, संक्षिप्तः स्वल्पजीविनाम् ।।१२९।।
