________________
ગુજરાતને જૈનધર્મ
૪૫. આચરણ ખાંડાની ધાર પર ચાલવા બરાબર કઠિન કાર્ય છે. સર્વસ્વ ત્યાગની તૈયારી વગર એ અહિંસાધર્મનું સંપૂર્ણ પાલન શક્ય નથી; અને રાગદ્વેષની વૃત્તિઓ ઉપર વિજય મેળવ્યા સિવાય અહિંસાની સિદ્ધિ થઈ શકે નહિ. આધુનિક જૈન સમાજ આવી અહિંસાની સાધના કરતા હોય તેમ મારું મંતવ્ય કે વક્તવ્ય નથી, પણ જૈનધર્મની અહિંસાની વ્યાખ્યા તેવી છે. તેમાં શંકા નથી. દેશકાલની પરિસ્થિતિને વિવેકપૂર્વક વિચાર કર્યા વિના મૂઢભાવે જે કઈ સમાજ અહિંસાની આંધળી પ્રવૃત્તિ કરતે હેય તો તે વાસ્તવિક અહિંસા નથી; તે પ્રવૃત્તિનું પરિણામ જો બહુજનસમાજને હાનિકર્તા થતું હોય તો તે નરી હિંસા જ છે. અને આવી આંધળી પ્રવૃત્તિ અવશ્ય દોષ અને તિરસ્કારને પાત્ર હોઈ શકે છે.
પરંતુ અહિંસાની આવી રૂઢ કે આંધળી પ્રવૃત્તિ સાથે પણ પ્રજાની પરાધીનતાને જરાયે સંબંધ નથી. અહિંસાના નામનું પણ જેમને કદીય સ્વપ્ન આવ્યું નથી, એવા અનેક પ્રજાવર્ગો જગતના ઈતિહાસમાં પરાધીન બન્યા છે. અને બની રહ્યા છે. અહિંસાની આવી તાત્વિક વિચારણા મૂકી દઈ આપણે વ્યાવહારિક દૃષ્ટિએ વિચાર કરીએ તો આપણને જણાશે કે જૈનોએ અહિંસાનો આવો અનર્થ તો ક્યારેય કર્યો નથી, જેથી પ્રજાની શૌર્યવૃત્તિ ક્ષીણ થઈ હેાય. ઊલટું, જૈન સમાજને અને ગુજરાતને પ્રાચીન ઈતિહાસ તે એ બતાવી રહ્યો છે કે પોતાના દેશનું રક્ષણ કરવા માટે જૈનેએ મોટા મોટા ક્ષત્રિયવીરે કરતાંય વધારે ઉત્સાહ બતાવ્યો હતો. ગુજરાતના સામ્રાજ્યના ઉત્કર્ષ માટે જેનધમી વીર યોદ્ધાઓએ અનેક રણસંગ્રામ ખેલ્યા છે અને અદ્ભુત યુદ્ધકૌશલ્ય બતાવ્યાં છે. ગુજરાતની રણભૂમિ ઉપર, કેટલીક વખતે, જે દુર્ધર્ષ કાર્ય ક્ષત્રિયપુત્રે ન કરી શક્યા તે આ કહેવાતા. વણિપુત્રએ કરી દેખાડ્યાં છે. વિમળશા, ઉદયન, વસ્તુપાળ વગેરેનાં શૌર્યકાર્યો
આબુના જગપ્રસિદ્ધ કળાધામ જેવા આદિનાથ મંદિર નિર્માતા
