________________
૧૧૦
જેને ઈતિહાસની ઝલક રીતે જાણી શકાય છે. ધન્ય છે એ મહાપુરુષની સત્ત્વશીલતાને, પૂર્ણ બ્રહ્મવૃત્તિને, નિર્વિકાર દષ્ટિને અને ઉત્કૃષ્ટ ગિતાને ...............
આ રીતે હેમચંદ્ર મુનિના જ્ઞાનબલ અને ચારિત્રબલની ઉત્કૃષ્ટતાને પ્રવાહ જૈન સંઘમાં સર્વત્ર ફેલાઈ ગયે. “હવે જૈન સંધની વિજય પતાકા થોડા વખતમાં આખી દુનિયામાં ફરફરવા લાગશે –એવી આનંદ વાર્તા સંધમાં પ્રવર્તવા લાગી. સંધના આગ્રહથી તથા શાસનને મહિમા વધારવાની દૃષ્ટિએ, ગચ્છાધિપતિ શ્રી દેવચંદ્રસૂરિજીએ, નાગપુરનગરમાં, સંવત ૧૧૬રમાં હેમચંદ્રમુનિ ઉપર આચાર્યપદને અભિષેક કર્યો........ સિદ્ધરાજને સમાગમ અને વિદ્વાને સાથે ચર્ચા
વિવિધ દેશમાં વિહાર કરતા અને ઉપદેશામૃતથી અનેક ભવ્ય જીવોને પ્રતિબંધ કરતા હેમચંદ્રસૂરિ અનુક્રમે ગુર્જરદેશની રાજધાની અણુહિલપુરમાં આવી પહોંચ્યા. એ વખતે ત્યાં પ્રજાવત્સલ મહારાજા સિદ્ધરાજ સિંહ રાજ્ય કરતા હતા. એમની વિદ્વત્તાની ખ્યાતિ ધીમે ધીમે આખા નગરમાં અને રાજદરબાર સુધી ફેલાઈ ગઈ એ સાંભળીને મહારાજા પિોતે પણ એમનાં દર્શન કરવા ઉત્સુક થઈ ગયા. પ્રસંગવશાત એક દિવસ આચાર્યશ્રીને અને મહારાજાને સમાગમ થઈ ગયા. એમની સચ્ચરિત્રતા અને વિદ્વતાથી રાજા ખૂબ મુગ્ધ થયે. આચાર્યશ્રીએ રાજાની આપ કૃપા કરી અહીં રે જ પધારતા રહેશે અને ધર્મોપદેશ આપીને અમને સન્માર્ગ બતાવતા રહેશે”—એવી વિનતિને, ધર્મની પ્રભાવનાને માટે, સ્વીકાર કર્યો. રાજાની ઈચ્છા મુજબ તેઓ રોજ રાજ્યસભામાં જતા રહેતા. ત્યાં અનેક પ્રકારની તત્વચર્ચા થતી રહેતી. અનેક મતોના વિદ્વાનો દેશ-દેશાંતરથી પિતાની વિદ્વત્તાને પરિચય કરાવવા સારુ સિદ્ધરાજની સભામાં હાજર રહેતા. એ સૌની સાથે હેમચંદ્રાચાર્યને વાદ-વિવાદ થતા; અને સદા તેઓને જ વિજય થ. નિષ્પક્ષબુદ્ધિ અને એને સિદ્ધરાજ ઉપર પ્રભાવ
તેઓને આત્મા જૈનધર્મને રંગથી પૂરેપૂરે રંગાયેલ હતો.
