________________
દ્વિતીય વિભાગ
પિ એટલે લાવીએ વસ્તુપણે શબ્દ કહીએ. વળી શબ્દના અર્થની જ્યાં સિદ્ધિ હોય તેને જ શબ્દ નય વસ્તુ કહે છે. પ્ર–વસ્તુને ઋજુસૂત્ર નય અને શબ્દ નય કેવી રીતે ગ્રહે .
ઉ– જુસૂત્ર નય માત્ર વસ્તુને સમાર (સ્વિધ) ગ્રહે છે જ્યારે શબ્દ નય વસ્તુના રસમાં એટલે સ્તધર્મ અને અતભાવ એટલે નાસ્તાધન બને ને રહે છે અને આ સર્વ સંયુકત તેજ વસ્તુ કહેવાય છે.
પ્ર–શબ્દનયની શી માન્યતા છે?
ઉ–શબ્દનય કાલ, લિગ, પુરુષ આદિ પર્યાયના ભેદથી વનિના અર્થમાં ભેદ માલુમ પડે, પણ જેને એ ધ્વનિ છે એ શબ્દનો અર્થ તે ગૌણપણે પણ અભેદ. રહે છે, એવું માને છે. વનિભેદથી શબ્દના અર્થને પણ ભેદ છે જ એમ એકાંતે ગ્રહણ કરનારા શબ્દાભાસ છે.
સમભિરૂઢ નય - ' પ્ર–સમભિનય કોને કહે?
ઉ–જે વિચાર શબ્દની વ્યુત્પત્તિને આધારે અર્થ. ભેદ કપે તે સમધિરૂઢ નય છે.
પ્ર–શબ્દ નય અને સમભિરૂઢ નયમાં શું ફેર છે?
ઉ–શબ્દનયમાં શાબ્દિક ધર્મના ભેદને આધારે અર્થ ભેદ કપાય છે ત્યારે સમભિરૂઢ નય તેથી આગળ વધી વ્યુત્પત્તિ ભેદ તરફ ઢળે છે. શબ્દભેદમાં જ્યારે રાજા, નૃપ,
