________________
११
( મતિજ્ઞાનના અપ્રકટરૂપ પદાર્થના ભેદ– અપ્રકટ પદ્મા ર્થનુ મવગહજ્ઞાન ચક્ષુ અને મનથી થતું નથી. ખીજા ચાર ઈન્દ્રીઓથી થાય છે, તેથી ૪×૧૨ મહુ આદિ=૪૮ ભેદ તથા પ્રકટસ્વરૂવ પદાર્થના ભેદ ૨૮૯ (૪૮૧૨૮૮)=મળી મતિજ્ઞાનના ભેદ કુલ્લે ૩૩૬ થયા. ) ૧૯.
श्रुतं मतिपूर्वं व्यनकद्वादशभेदम् ||२०|| કાર્થ—( શ્રુતં ) શ્રુતજ્ઞાન ( માતપૂર્વે ) મતિજ્ઞાનના નિમિ ત્તથી થાય છે. તે ( અનેદાશમય ) એ પ્રકારનુ' છે-અ°ગબ્રાહ્ય અને અગપ્રવિષ્ટ, તેમાંથી આદિના શ્રુતજ્ઞાનના અનેક, (૧૪) પ્રકાર અને પછીના ૧૨ પ્રકાર છે. દિના દ્રવ્યશ્રુત અને ભાવશ્રુત એ એ ભેદ છે અર્થાત્ અગપ્રવિષ્ટ અને અગા“ એ પ્રમાણે એ ભેદસ્વરૂપ છે. 'ગપ્રવિષ્ટ શ્રુતજ્ઞાનના ૧ આચારાંગ, ૨ સુત્રકૃતાંગ, ૩ સ્થાનાંગ, ૪ સમવાયાંગ, ૫ વ્યાખ્યાપ્રજ્ઞસિઅંગ, ૬ માતૃધમ કથાંગ, ૭ ઉપાસકાયયનાંગ, ૮ અ‘તકુશાંગ, હું અનુત્ત રાપપાકિદશાંગ, ૧૦ પ્રશ્નવ્યાકરણાંગ, ૧૧ વિપાકસુત્રોંગ, ૧૨ દૃષ્ટિપ્રવાદઅ‘ગ, એ પ્રમાણે બાર ભેદ છે. અને અંગખાદ્યના સામાયિક, ચતુર્વિ’શસ્તવ, વક્રના, પ્રતિક્રમણ, વૈનયિક, કૃતિકર્મ, દશવૈકાલિક, ઉત્તરાધ્યયન, વ્યવહાર, કાકલ્પ, મહા૫પુડરીક, મહાપુ’ડરીડ અને નિષિદ્ધિકા એ ૧૪ ભેદ છે. અ’ગાના થોડા થોડા સારાંશ લેઇને સક્ષેપથી અલ્પબુદ્ધિ પુરૂષાને માટે રચેલા દશ વૈકાલિકાદ શ્રુત છે. ૨૦.
भवप्रस्ययोsवधिर्देवनारकाणाम् ||२१||
મથું--જે મર્યાદાયુક્ત જ્ઞાન હોય તેને અવધિજ્ઞાન
