________________
( ૧૦ ) ३ तनिसर्गादधिगमाहा ।
તે સમ્યગદર્શન નિસગ [પરના ઉપદેશ વિના સ્વાભાવિક પરિણામ-અધ્યવસાય ] થી અથવા અધિગમ [ શાસશ્રવણ-ઉપદેશ) થી થાય છે.
४ जीवाजीवाश्रवबन्धसंवरनिर्जरामोदास्तत्त्वम् ।
જીવ, અજીવ, આશ્રવ, બન્ધ, સંવર, નિજ અને મોક્ષ એ [ સાત ] તત્ત્વ છે.
५ नामस्थापनाऽव्यनावतस्तन्यासः।
ભાવાર્થ –નામ, સ્થાપના, દ્રવ્ય અને ભાવથકી તે જીવાદિ સાત તત્વને નિક્ષેપ થાય છે.
વિસ્તારથી લક્ષણ અને ભેદવડે જાણવાને માટે વેહેચણ કરવી તે નિક્ષેપ, જેમકે–સચેતન કે અચેતન દ્રવ્યનું જીવ એવું નામ આપીએ તે નામજીવ; કાષ્ટ, પુસ્તક ચિત્રકમ ઇત્યાદિને વિષે જીવ એ પ્રકારે સ્થાપના કરીએ તે સ્થાપના જીવ, દેવની પ્રતિમાની પેઠે; ગુણ પર્યાય રહિત, અનાદિ પારિણામિક ભાવવાળે જીવ તે દ્રવ્યજીવ, આ ભાગે શૂન્ય છે, કેમકે જે અજીવનું જીવપણું થાય તે દ્રવ્યજીવ કહેવાય પણ તેમ થઈ શકતું નથી; આપશમિકાદિ ભાવ સહિત ઉપગે વતતા જીવે તે ભાવજીવ. એ પ્રકારે અજવાદિ સર્વ પદાર્થને વિષે જાણી લેવું. ६ प्रमाणनयैरधिगमः। એ જીવાદિ તત્ત્વનું પ્રમાણ અને નવડે જ્ઞાન થાય છે. ७ निर्देशस्वामित्वसाधनाधिकरणस्थितिविधानतः।
