SearchBrowseAboutContactDonate
Page Preview
Page 98
Loading...
Download File
Download File
Page Text
________________ १७०८ ० स्वभावगुणपरिणमनमस्मत्कर्तव्यम् । ११/४ तदा सुद्धो हवदि हि परिणामसब्भावो ।।” (प्र.सा.९) इति प्रवचनसारवचनाद् जीवस्य सर्वदा सर्वत्र ___ निजोपयोगपरिणामस्वभावत्वाद् बाह्यनिमित्त-कर्म-संस्कारादिपारवश्येन निजोपयोगस्य यथा यथा बहिर्मुखत्वम्, जिनाज्ञानिरपेक्षत्वम्, तृष्णाद्यधीनत्वं प्रमादग्रस्तत्वं वा सम्पद्यते तथा तथा स म विभावगुणस्वरूपेण व्यवहारनयतः परिणमति । तद्वैपरीत्ये च तस्य विभावगुणत्वेन परिणमनं स्खलति, र्श मन्दीभवति स्वभावगुणत्वेन च परिणमनं प्रारभ्यते। सामान्य-विशेषगुणस्वरूपस्य स्वकीयोपयोगस्य विभावगुणत्वेन परिणमनं निरुध्य स्वभावगुणत्वेन परिणमनं कार्यम् । तदेव मोक्षमार्गसाधनम् । तदैव चात्मा शुद्धो भवति । अप्रमत्ततयेदृशाऽपवर्गमार्गप्रसाधनप्रेरणाऽत्रोपलभ्या। तदनुसरणेन च “अनन्तदर्शनज्ञान-सौख्य-शक्तिमयः प्रभुः। त्रैलोक्यतिलकीभूतस्तत्रैवास्ते निरञ्जनः ।।” (कु.प्र.प्र.का.४३५/पृ.१६८) इति का कुमारपालप्रबोध-प्रबन्धसमुद्धृतकारिकादर्शितं सिद्धस्वरूपं तरसा समुपतिष्ठते ।।११/४ ।। અશુભ ભાવથી જીવ પરિણમે છે ત્યારે જીવ પોતે જ અશુભ થાય છે. તથા (૩) જ્યારે જીવ શુદ્ધ ભાવથી પરિણમે છે ત્યારે જીવ પોતે જ શુદ્ધ થાય છે.” આમ જીવ સર્વદા સર્વત્ર સ્વકીયઉપયોગપરિણામસ્વભાવવાળો હોવાથી બહારના નિમિત્તો, કર્મ કે સંસ્કાર વગેરેની પરવશતાના લીધે જેમ જેમ આપણો ઉપયોગ (= ચેતનતા) બહિર્મુખ બને, જિનાજ્ઞાનિરપેક્ષ બને, તૃષ્ણાદિવશ બને કે પ્રમાદગ્રસ્ત બને તેમ તેમ વ્યવહારનયથી તે વિભાવગુણસ્વરૂપે પરિણમે છે. જેમ જેમ તે જ ઉપયોગ (કચૈતન્ય) અંતર્મુખ બને, જિનાજ્ઞાસાપેક્ષ બને, તૃત બને, શાંત બને, સ્થિર બને, અપ્રમત્ત બને તેમ તેમ તેનું એ વિભાવગુણરૂપે પરિણમન અલિત થાય, મંદ થાય, સ્વભાવગુણરૂપે પરિણમન શરૂ થાય. સામાન્ય વિશેષ ગુણ સ્વરૂપ ઉપયોગને વિભાવગુણરૂપે પરિણાવવાનું બંધ કરી સ્વભાવગુણરૂપે પરિણમાવવો CU એનું નામ સાધના છે. તથા ત્યારે જ આપણો આત્મા શુદ્ધ થાય છે. અપ્રમત્તપણે આવી મોક્ષમાર્ગની સાધના કરવાની પ્રેરણા આ શ્લોક દ્વારા મેળવવા યોગ્ય છે. તે પ્રેરણાને અનુસરવાથી સિદ્ધસ્વરૂપ ઝડપથી ઉપસ્થિત થાય છે. કુમારપાલપ્રબોધપ્રબંધમાં ઉદ્ધત કરેલી કારિકામાં સિદ્ધસ્વરૂપ આ મુજબ જણાવેલ છે કે “અનન્ત દર્શન-જ્ઞાન-સુખ-શક્તિમય, રૈલોક્યમાં તિલક સમાન, નિરંજન સિદ્ધ ભગવંત ત્યાં સિદ્ધશિલામાં જ રહે છે.” (૧૧/૪) ( લખી રાખો ડાયરીમાં...* * • અપવાદને સાંભળતા બુદ્ધિને ગલગલીયા થાય છે. સામાન્યતઃ શ્રદ્ધાને ઉત્સર્ગના આચરણમાં વિશેષ રુચિ છે. વાસનાને ઉત્પાદનમાં રસ છે. ઉપાસનાને સર્જનની લગની છે.
SR No.022382
Book TitleDravya Gun Paryayno Ras Dravyanuyog Paramarsh Part 05
Original Sutra AuthorN/A
AuthorYashovijay
PublisherShreyaskar Andheri Gujarati Jain Sangh
Publication Year2013
Total Pages360
LanguageGujarati, Sanskrit
ClassificationBook_Gujarati & Book_Devnagari
File Size13 MB
Copyright © Jain Education International. All rights reserved. | Privacy Policy