________________
७६
૩ નિકાચના કરણ—કમ ખાંધ્યા પછી અત્યંત ઉલ્લાસ આવે, રાજી થાય તેની વારંવાર પુષ્ટિ કરે તે એ કમ નિકાચિત મને છે. તેના ઉપર પછી ખીજા ફ્રાઈ કરણની અસર થાય નહિ. સૃષ્ટ—બદ્ધ — નિધત્તને નિકાચિત કરનારૂં નિકાચના કરણ.
૪ ઉતના કરણ—કની સ્થિતિ અને રસ વધે તે ઉ ના કરણ.
૫ અપવ ના કરણ—કમની સ્થિતિ અને રસ ઘટે તે અપવના કરણ.
અશુભ કર્મ ભાગવવાના કાળનું પ્રમાણ તથા તીવ્રતા નિીત હાવા છતાં આત્માના ઉચ્ચ કેટિના અધ્યવસાયે દ્વારા ન્યૂનતા કરી શકાય છે.
૬. સંક્રમણુ કરણ—કની પ્રકૃતિમાં પરિવર્તન થાય તે સક્રમણ કરશુ.
સક્રમણુ સજાતીય પ્રકૃતિમાં થાય છે, જેમ અશાતા વેદનીયનું શાતા વેદનીયમાં, અને સાતા વેદનીયનું અશાતા વેદનીય બને.
७
ઉદીરણા કરણ—કના ઉદયના જે કાળ નિયત થયે હાય તે પહેલાં જે કમ ઉયમાં આવે તે ઉદીરણા કહેવાય. જે કર્માં ઉદયમાં આવ્યા નથી તે કર્મોને વિશિષ્ટ અધ્યવસાય દ્વારા ઉયમાં લાવવા. જેમ કાચા પપૈયાને મીઠાની કેાડીમાં તથા કેરીને ઘાસમાં રાખવાથી જલ્દી પાકે છે. તે રીતે કર્મ પણ પ્રયત્ન દ્વારા પહેલા ઉયમાં લાવી શકાય છે.
