________________
સમુહ છે. તે જ અત્યંત નાના બિંદુમાં પણ શરીર ધારણ કરીને રહે છે.
વૈજ્ઞાનિકે કહે છે કે–એક વાળમાં ૪૦૦૦ જંતુઓ સમાઈ શકે છે. પિસ્ટની ટીકીટપર ૨૫ કરોડ, એક રતલ કાળી દ્રાક્ષ પર ૧૧ ક્રેડ. એક રતલ લીલી દ્રાક્ષ પર ૮૦ લાખ જંતુઓ સમાઈ શકે છે. સૂક્ષ્મદર્શક યંત્રથી એવા ઝીણું જંતુઓ દેખાય છે કે એક સેયના અગ્રભાગ ઉપર ૯ કેડ સમાઈ શકે છે. એટલે કે જીવ દેહ પરિણામી છે. એટલે જે દેહ મળે તેવા દેહમાં અરૂપી એ જીવ રહી શકે છે. તેથી જ પાણીનું એક બિંદુ અસંખ્ય શરીરના સમુહરૂપ છે.
એસીજન અને હાઈડ્રોજન નામના બે વાયુ મળવાથી પાણી થાય છે, એ વાત નવી નથી. કેમકે શ્રી ભગવતીસૂત્રમાં વાતનિક જલકહ્યું જ છે. મતલબ કે પાણું અસંખ્ય જીની કાયારૂપ જ હોય છે.
કેટલાક પદાર્થોના સંગથી વીંછી, દેડકા, માછલાં વગેરે બને છે, તેમાં જીવતાવ જુદું જ હોય છે તેમ અહિ સમજવું.
પાણીને ત્રણ ઉકાળા આવે એટલે અચિત્ત બને છે. તે ઉનાળામાં પાંચ પ્રહર, શિયાળામાં ચાર પ્રહર, અને ચોમાસામાં ત્રણ પ્રહર સુધી અચિત્ત રહે છે. પછી પાછું સચિત્ત બને છે. એટલે કે અપૂકાય જી ઉત્પન્ન થઈ જાય છે.
જે પાણી સચિત્ત બનતા પહેલાં ચૂને નાખવામાં આવે તે બીજા ૨૪ પ્રહર સુધી અચિત્ત રહી શકે છે. ૩. અગ્નિમાં જીવસિદ્ધિ–
આગીઆ પતંગીયા વગેરેમાં પ્રકાશ, મનુષ્ય શરીરમાં
