________________
ચારિત્રધર્મ સારી રીતે પ્રરૂપેલ છે. તેમાં જે રક્ત થયેલા છે તે સંસારસમુદ્રને લીલામાત્રમાં પાર પામેલા સમજવા. (૧૧)
૧ર. સમ્યકત્વાધિ દુર્લભતા, મનુષ્યપણું, કર્મભૂમિ, આર્યદેશ, ઉત્તમ કુળ, આરોગ્યતા, અને દીર્ઘાયુષ્ય પ્રાપ્ત થયે છતે તેમજ શ્રદ્ધા, સદગુરૂ ગ, અને શાસ્ત્રશ્રવણ આદિ સામગ્રી વિદ્યમાન છતે પણ સમ્યકત્વ અતિ દુર્લભ છે. (૧૨)
સેંકડો ભવે એવું દુર્લભ સમ્યકત્વ પામીને પણ મેહથી, રાગથી, કુમાર્ગ દેખવાથી અને ગૌરવના વશથી ચારિત્રપાત્ર થવું અતિ દુર્લભ છે.
(૧૩) તે ચારિત્રરત્ન પામીને ઈદ્રિય, કષાય, નૈરવ અને પરીવહરૂપ શત્રુથી વિફળ થયેલા જીવને વૈરાગ્ય માર્ગમાં વિજ્ય મેળવો એ અત્યંત કઠિન છે.
(૧૬૪). - તેમજ મંત્રી પ્રમુખ ચાર ભાવનાનું સંક્ષિપ્ત સ્વરૂપ અધ્યાત્મ કલપકુમ કર્તા શ્રી મુનિસુંદરસૂરીશ્વર મહારાજાએ તથા યોગશાસ્ત્રકાર શ્રીમન હેમચંદ્રસૂરીશ્વરજી પ્રમુખે આ પ્રમાણે કહેલું છે. '
મૈત્રીપ્રમુખ ભાવનાચતુષ્ટય. ૧, હે આત્મન ! તું જગતના સમરત જંતુઓ ઉપર મિત્રતા ધારણ કર, સમરત ગુણીજને ઉપર પ્રમોદ-મુદિતા ભાવ ધારણ કર, સંસારસંબંધી દુઃખોથી પીડિત પ્રાણીઓ ઉપર સદા કરૂણભાવ ધારણ કરી અને નિર્ગુણ-દુષ્ટ જને ઉપર પણ સદાય મધ્યસ્થ ભાવને ધારણ કર.
૨, સમસ્ત અન્ય પ્રાણીવર્ગ ઉપર હિતબુદ્ધિ ધારી
