SearchBrowseAboutContactDonate
Page Preview
Page 265
Loading...
Download File
Download File
Page Text
________________ २२६ सोमसेनभट्टारकविरचितपीडायामद्भुते जृम्भे स्वेष्टार्थमनमे क्षुते । शयनोत्थानयोः पादस्खलने संस्मरेन्जिनम् ॥ १४६ ।। किसी तरहकी पीड़ा होनेपर, विचित्र जमाई-उबातीके आनेपर, उत्तम कार्य करनेका प्रारंभ करनेमें छींक आनेपर, सोने, उठने तया परके लड़तड़ा जाने या घरका लग जानेपर जिनदेवका स्मरण करे ॥ १४६ ॥ अश्रद्धेयमसत्यं च परनिन्दात्मशंसने । मध्येसमं न भाषेत कल्युत्पादवचः सदा ॥ १४७ ।। अर्थनाशं मनस्तापं गृहदुचरितानि च । मानापमानयोर्वाक्यं न वाच्यं धृर्तसन्निधौ ॥ १४८ ॥ पुरुष समानाने तथा अन्यत्र ऐसे वचन न बोले, जितने दूसरे लोग अपना विश्वास न करें। उन दोले, अपनी प्रशंसा और दूसरों की निन्दा न करे, तथा कलहकारी वचन न बोले । अपने इन्यको हानि, मनका संताप, घरके दुश्चरित्र और मान अपमानके वचन पूर्त लोगों के सामने न कहे ॥ १४७-१४८ ॥ सम्पत्तौ च विपत्तौ च समचित्तः सदा भवेत् । स्तोकं कालोचित्तं ब्रूयाद्वचः सर्वहितं भियम् ।। १४९ ।। न्यायमाग सदा रक्तचोरबुद्धिविवर्जितः। अन्यस्य चात्मनः शत्रु भावात्मकाशयेन हि ॥ १५० ॥ सम्पत्ति और विपत्तिमें सदा मचित्त रहे, समयके अनुकूल थोड़ा प्रिय और हितकारी वचन गोले, हमेशह नीतिपर डटा रहे, चोरी करनेके परिणाम कभी न करे, और अपने तथा परके शत्रुका प्रकाशन न करे ।। १४९-१५० ॥ वैराग्यभावनाचिचो धर्मादेशवचो वदेत । लोकाकूतं समालोच्य चरेत्तदनुसारतः ॥ १५१ ।। सच्चे मैत्री गुणे हर्षः समता दुर्जनेतरे। . कार्यार्य गम्यते तस्य गेहं नोचेकदा च न ॥ १५२ ॥ निरन्तर वैराग्यमावनामें लौ लगाये रहे, धनोपदेशी वचन बोले, लोगोंके विचारोंको अच्छी तरह समझ-बूझकर उनके अनुसार आचरण करे, संसारभरके प्राणियोंपर मित्रभाव रस्ते, गुणी जनोंको देखकर हर्ष प्रकट करे, दुर्जन और सजन पर तम भाव रक्खे, और कार्यके निमित्त ही दूतरेके घरपर जावे अर्थात् बिना कार्यके दूसरेके घर कमी न बावे ॥ १५१-५२॥ हिंसापापकरं वाक्यं शास्त्रं वा नैव जल्पयेत् । द्रोहस्य चिन्तनं कापि कस्यापि चिन्तयेन हि ॥ १५३ ।। जिन वचनोंके बोलनेने हिंसा-पाप हो वैचे वचन कभी न बोले और न ऐसा शान किसीको सुनावे। तया कहीं पर भी किसीके वरकी चिन्तना न करे ॥ १५३ ॥
SR No.010851
Book TitleTraivarnikachar
Original Sutra AuthorN/A
AuthorPannalal Soni
PublisherJain Sahitya Prakashak Samiti
Publication Year
Total Pages438
LanguageHindi
ClassificationBook_Devnagari
File Size16 MB
Copyright © Jain Education International. All rights reserved. | Privacy Policy