________________
402
Calalogue of Palm-Lea Mss. 11 lho
Author & Commentator – Hema Age of IS. - c Latter half of 13th cent V.S. अन्तः
प्रणिवहति । प्रणिशाम्यति । प्रणिचिनोति ।' प्रणियाति । प्रणिवाति ।
*
Siddhahemaśabdānusasana Avacūrnika
Durgapadavrtti
-
No ?
सिद्ध हेमशब्दानुशासन अवचूर्णिका • दुर्गपदवृत्ति Folios - 295
Size - 14 x 15 inches Language - Sanskrit
Condition - Good Age of MS - 1264 V.S General Remarks - First three folios and last three folios are dilapidated in
condition. आदिः
सर्वज्ञ सर्वदेवाय॑ प्रणम्य विवृणोम्यहम् ।
हैमव्याकरणादभ्रवृत्तिदुर्गपदावलीम् ॥ १ ॥ तत्रादौ तावदभिमतदेवतानमस्कारस्य शास्त्रसंबंधप्रयोजनयोश्च प्रतिपादनाय वृत्तिकारः श्लोकमेकमकार्षीत् । प्रणम्य परमात्मानमित्यादि । इह हि शिष्टाः कचिदिष्टे वस्तुनि प्रवर्त्तमानाः शिष्टसमयपरिपालनार्थ प्रारब्धेष्टवस्तुनिर्विघ्नपरिसमाप्त्यर्थ च इष्टदेवतानमस्कारपुरस्कारेणैव प्रवर्त्तन्ते । अयमपि च श्रीमदाचार्यहेमचंद्रश्चौलुक्यचद्रश्रीमत्कुमारपालभूपालवदितपादारविंद शिष्टसमयपरिपालनार्थ प्रारब्धश्रीसिद्धहेमचंद्राभिधानखोपज्ञशब्दानुशासनवृत्तिनिर्विघ्नपरिसमाप्त्यर्थ च श्लोकस्य पादद्वयेनाभिमतदेवतानमस्कारं श्रोतृजनप्रवृत्त्यर्थ च गास्त्रस्य संबंधप्रयोजने प्रत्यपीपदत् । तत्र प्रणम्येति प्राते कचिदिति डे । पिपर्तेः पृणातेर्वा खुरक्षुरेति निपातनात् । प्रशब्द. साधुः । तस्माच्च सेलपि प्रत्ययाश्रितत्वेन वहिरंगोऽपि प्रकृत्याश्रितत्वेनातरंगमपि समासं बाधित्वा प्रथममेव भवति । बहिरंगाऽपि लुप् अनरंगान् विधीन् बाधत इति न्यायात् । तत - प्रपूर्वान्नमे समासे सति प्राक्काले इत्यनेन क्त्वाप्रत्ययः । नन्वत्र अहन्पंचमस्य विक्डिति अनेन दीर्घत्वं परत्वेन कृताकृतप्रसागत्ववशान्नित्याद्यवादेशात् प्रागेव मा भूत् परा ... . यदुच्यते । ज्ञापयत्यंतरंगाणा यया भवति वाधनम् ॥ इत्यतो दीर्घत्वात् प्रथ . . .. , __ . नमिन्यत्र कर्मणि कृत इति षष्ठी प्राप्नोति । सा च तृन्नढतेत्यादिना निषिध्यते । श्रेय इत्यत्र प्रगस्यस्य श्र इत्यादेशविधानबलात् क्रियाशब्दत्वेन अगुणागादपि प्रशस्य