________________
प्रशापनासूत्रे प्ररूपयितुमाह-'रयणप्पभापुढविनेरइयाण मंते ! केवइयं कालं बिरहिया उववाएणं पण्णता ? गौतमः पृच्छति-हे भदन्त ! रत्नप्रभापृथिवी नरयिकाः खलु कियन्तं कालं उपपातेन विरहिताः-शून्याः प्रज्ञताः ? अन्य अवस्थाः प्राणिनस्तं भवं परित्यज्य कियत्कालानन्तरं रत्नप्रभापृथिवीनरयिकत्वेन उत्पद्यन्ते ? इति प्रश्नाशयः भगवान् आह-'गोयमा !' है गौतम ! "जहणणं एगं समयम् , उक्कोसेंग चउव्वीसं मुहुत्ता' जघन्येन एवं समयम्, उत्कृप्टेन चतुर्विंशति मुहतान् यावत रत्नप्रभाप्रथिवी नरयिकाः उत्पातेन विरहिताः प्रज्ञताः, गौतमः ! पृच्छति-'सक्करप्पभापुढविनेरइयाणं भंते ! केवइयं कालं विरहिया उबवाएणं उत्पन्न नहीं होता इसी प्रकार यदि कोई भी जीव नारकमति से न निकले तो चारह मुहूर्त तक नहीं लिकलता। यह उपपात और उद्घर्तना के विरह का उत्कृष्ट काल है, इसी प्रकार अन्य गतियों के उपपात और विरह का भि काल घतलाया जा चुका है, मगर वह कथन सामान्य दृष्टि से था । प्रस्तुत सूत्र में विशेष रूप से रत्नप्रभा भूमि आदि से उपपात और उद्वर्तन के विरह का काल कितना है, यह दिखलाते हैं
गौतम स्वामी प्रश्न करते हैं-हे भगवन् ! रत्नप्रभा पृथ्वी के नारक कितने समय तक उपपात से विरहित रहते हैं ? अर्थात् रत्नप्रभा में अगर कोई जीव उत्पन्न न हो तो कितने समय तक उत्पन्त न हो?
भगवान् उत्तर देते हैं-हे गौतम ! जघन्य एक समय तक और उस्कृष्ट चौवीस मुहर्त तक रत्नप्रभा पृथ्वी के नारक उपपात से विरहित रहते हैं, રીતે ચંદિ કેઇ પણ જીવ નરક ગતિથી ન નીકળે તે બાર મુહૂર્ત સુધી ન નીકળે, આ ઉપપાત અને ઉદ્વર્તનના વિરહને ઉત્કૃષ્ટ કાળ છે. એ પ્રકારે અન્ય ગતિયોના ઉપપાત અને વિરહનો કાળ બતાવી દીધેલ છે. પણ એ કથન સામાન્ય દૃષ્ટિએ હતું. પ્રસ્તુત સૂત્રમાં વિશેષ રૂપથી રત્નપ્રભા ભૂમિ આદિમાં ઉપપાત અને ઉદ્વર્તનાના વિરહનો કાળ કેટલું છેએ બતાવે છે
શ્રી ગૌતમસ્વામી પ્રશ્ન કરે છે - હે ભગવન ! રત્નપ્રભા પૃથ્વીના નારક કેટલા સમય સુધી ઉપપતથી વિરહિત રહે છે? અર્થાત્ રત્નપ્રભામાં અગર કેઈ જીવ ઉત્પન્ન ન થાય તે કેટલા સમય સુધી ઉત્પન્ન ન થાય? .: श्री संगवान् उत्त२ माघे छे :- गौतम ! ४५न्य मे समय सुधी
અને ઉત્કૃષ્ટ ગ્રેવીસ મુહૂર્ત સુધી રત્નપ્રભા પૃથ્વીના નારક ઉપપાતથી વિરહિલ રહે છે.
