Page Text
________________
भगवतीसत्रे
तीन्द्रियपदार्थस्यापि ज्ञानं जायते एव धूमेनाग्निरिव एवमेव अतीन्द्रियाणि धर्मास्तिकायादेरनुग्रहादिकार्येण भगतिर्भवत्येवेति । किन्तु अस्मानानां धर्मास्ति" कायादीनां कार्यस्य अनवगमात् तादृशानीन्द्रियपदार्थस्य अनुमति न भवतीति भावः । अर्हन्प्रतिपादितपश्चास्तिकायस्वरूपस्याज्ञानविषयक महकस्य युक्ति श्रुत्वा ते अन्ययूथिकास्तं पराभवितुं यदुक्तवन्तः तदाह- 'तम् ते' इत्यादि । 'तणं' ततः खलु मद्रुकस्य वाक्यश्रवणान्तरम् 'ते अन्नउस्थिया' ते अन्ययूथिकाः 'मद्दुयं समणोश्शास' मटुकं श्रमणोपासकम् 'एवं पगासी' एवं मामकारेण वा दिपुः उक्तवन्तः, मदुकं धर्मास्तिकायाद्यपरिज्ञानाभ्युपगमवन्तमुपालम्भयितुं यत् ते ज्ञान हम लोगों को माक्षात् रूप मे नहीं होता है । फिर भी कार्य से तो होता ही है । जैसे पहाड़ के निकुञ्ज में अवश्य भी अग्नि उस पर्वत में से निकलते हुए धूम से जानी जाती है । हमी प्रकार अतीन्द्रिय धर्मास्तिकादिक भी अनुग्रहादिरूप अपने कार्य से जाने जाते हैं । इस प्रकार हम लोगों को परितकायादिकों का साक्षात् दर्शनादिरूप ज्ञान नहीं हैं फिर भी उनके कार्य के ज्ञान से उन्हें हम जानते हैं । और देखते हैं । सामान्य विशेषरूप से उनका हमें ज्ञान होता ही है । इस प्रकार से महुँक आवक के द्वारा की गई अवतिपादित पञ्चास्तिकाय के स्वरूप की अज्ञान विषय शक्ति से सुनकर उन अन्ययूधिकोने उसे परास्त करने के लिये जो कहा वह इस प्रकार से है - यही बात 'तए णं ते अन्नत्था मद्दु सनोवासवं एवं वयासी' इस सूत्र द्वारा प्रकट की गई है। उन्होंने मगुरु भाषक को उपालम्भ देते हुए સાક્ષાત્ રૂપથી હાતુ નથી. તેા પણ તેના કાશી થાય છે. જેમ કે પહાડની ગુદામાં રહેલ અદૃશ્ય અગ્નિ તે પતની ઝુકાથી નીકળતા ધુમાડાથી જણાઇ આવે છે તેજ પ્રમાણે અતીન્દ્રિય ધર્માસ્તિકાયાદિ પણ અનુગ્રહારૂિપ પાતાના કાર્યથી જણાય છે. આ રીતે આપણને ધર્માસ્તિકાયાદિકાનુ સાક્ષાત્ દર્શન વિગેરે પ્રકારનું જ્ઞાન ન હોવા છતાં તેના કાના જ્ઞાનથી આપણે તેને જાણીએ છીએ અને દેખીએ છીએ.
१२०
સામાન્ય વિશેષરૂપથી તેનું જ્ઞાન આપણને થાય છે જ આ રીતે મદુક શ્રાવકે કહેલ અહહન્ત ભગવાને પ્રતિપાદન કરેલ ૫'ચાસ્તિકાયના સ્વરૂપની અજ્ઞાન સખ ધી કથનને સાંભળીને તે અન્યયૂથકાએ તેને પરાજીત કરવા આ પ્રમાણે अधु -वात 'तए णं ते अन्नउत्थिया मदुयं समणोवासय एवं वयासी” मा सूत्र દ્વારા પ્રગટ કરેલ છે તેઓએ મધુક શ્રાવકને ઉપાલ‘ભ-મહેણુ મારતા આ પ્રમાણે
| SR No. | 009323 |
| Book Title | Bhagwati Sutra Part 13 |
| Original Sutra Author | N/A |
| Author | Ghasilal Maharaj |
| Publisher | A B Shwetambar Sthanakwasi Jain Shastroddhar Samiti |
| Publication Year | 1969 |
| Total Pages | 984 |
| Language | Hindi, Sanskrit |
| Classification | Book_Devnagari & agam_bhagwati |
| File Size | 63 MB |