Page Text
________________
भगवती सूत्रे
५५६
समं वेदनीयं वक्तव्यमित्यभिप्रायेणाह - यथा आयुष्केण समं भणितम् एवमेव तथैव नाम्नापि समं गोत्रेणापि समं भणितव्यम्, अन्तरायेण तु समं वेदनीयं भजनया भवति यतोहि वेदनीयम् आन्तरायिकं च केवलिभिन्नानां भवति केवलिनां तु केवलं वेदनीयं भवति, न त्वान्तरायिकं कर्म इत्याशयेन प्रश्नोत्तरं प्राह-' जस्स णं भंते ! वेवणिज्जं तस्स अंतराइयं० ? पुच्छा' हे भदन्त । यस्य खलु जीवस्य
अभाव होने पर भी इनका उनमें बिना किसी आपसी विरोध का सद्भाव रहता है। घातिया कर्मों में जैसा ज्ञानावरणीय और मोहनीय में विरोध एक तरफा कहा गया है उस प्रकार का विरोध इनमें न एक तरफा है और न दोनों तरफ से है । इसी बात को सूचित करने के लिये (जहा आउण समं, एवं नामेण वि, गोएण विसमं भाणियव्वं ) सूत्रकार ने ऐसा कहा है । जिस प्रकार से वेदनीय और आयु का परस्पर में संबंध प्रकट किया गया है, उसी प्रकार से वेदनीय के साथ नाम और गोत्र का भी परस्पर में संबंध है ऐसा जानना चाहिये । अन्तराय के साथ वेदनीय का ऐसा संबंध नहीं है किन्तु भजना से ही अन्तराय के साथ वेदनीय का संबंध है इस बात को प्रकट करने के लिये सूत्रकार प्रश्नोत्तररूप सूत्र आगे कहते हैं - इसमें गौतम ने जब प्रभु से ( जस्स णं भंते! वेणिज्जं तस्स अंतराइयं० पुच्छा) ऐसा पूछा कि हे भदन्त ! ભગવાનમાં ચાર ઘાતિયા કર્મોના (જ્ઞાનાવરણીય, દર્શનાવરણીય, માહનીય અને અંતરાય ) અભાવ હાવા છતાં પણ ઉપર્યુક્ત ચાર અઘાતિયા કર્મના તા સાવ જ રહે છે. ઘાતિયા કર્મોમાં (જેમકે જ્ઞાનાવરણીય અને માહનીયમાં) જેવી રીતે એકતરફી વિરાધ બતાવવામાં આવ્યા છે, એવા એક તરફી વિરોધ અઘાતિયા કર્મીમાં હાતા નથી. એટલું જ નહિં પણુ ખન્ને તરફી વિરાધને પણ તેમાં અભાવ છે. એજ વાત વ્યક્ત કરવાને માટે “ जहा आउणं समं, एव नामेण वि, गोएणवि समं भाणियव्वं " सूत्रारे या प्रमाणे उद्धुं छे. પ્રકારના વેદનીય અને આયુ વચ્ચેના સંબંધ ( અવિનાભાવી સ’'ધ ) પ્રકટ કરવામાં આવ્યે છે, એજ પ્રકારને વેદનીયના નામકમ અને ગેાત્રકમ સાથે પણ અવિનાભાવિ સંબધ હોય છે. પરંતુ અંતરાયના સાથે વેદનીયના એવા સબંધ નથી. ત્યારે કેવા સબધ છે ? તેમના કેવા સબંધ છે તે નીચેના પ્રશ્નોત્તરી દ્વારા સૂત્રકારે પ્રકટ કર્યુ છે.
गौतभ स्वाभीना
पुच्छा ) हे अहन्त !
प्रश्न – (जस्स of भंते ! वेयणिज्जं तस्स अंतराइय'. मां बेहनीय उनी सहभाव होय छे, ते भां
| SR No. | 009317 |
| Book Title | Bhagwati Sutra Part 07 |
| Original Sutra Author | N/A |
| Author | Ghasilal Maharaj |
| Publisher | A B Shwetambar Sthanakwasi Jain Shastroddhar Samiti |
| Publication Year | 1964 |
| Total Pages | 784 |
| Language | Hindi, Sanskrit |
| Classification | Book_Devnagari & agam_bhagwati |
| File Size | 46 MB |