Page Text
________________
-
पमेयचन्द्रिका टीका श.७ उ.३ २.१ वनस्पतिकायिकाहारनिरूपणम् ४३१ हारकाः भवन्ति तर्हि कम्हा णं भंते ! गिम्हासु बहवे वणस्सइ काइका पत्तिया, पुफिया, फलिया, हरियगरेरिजमाणा, सिरीए अईच, अईव, उपसोभेमाणा उव. सोभेमाणा चिटंति' हे भदन्त ! कस्मात् कथं खल्लु ग्रीष्मेषु बहवो वनस्पतिकायिकाः पत्रिताः पत्रवन्तः अधिकपल्लववन्तः, पुष्पिता-पुप्पवन्तः, फलिताः फलवन्तः, हरितक राराज्यमानाः, हरितकाः नीलाः, तैः राराज्यमाना अतिदेदीप्यमानाः श्रिया वनलक्ष्म्या वनशोभया अतीव अतीव-सर्वोत्कर्षेण उपशोभमानाः उपशोभमानाः अतिशयेन शोभमानाः तिष्ठन्ति-विराजन्ते ?' भगवानाह-'गोयमा! गिम्हामु णं वहवे उसिणजोणिया जीवा य, पोग्गला य वणस्सइकाइयत्ताए कायिक सबसे कम आहारवाले होते हैं, तो 'कम्हाणं भंते ! गिम्हासु बहवे वणस्सइकाइया पत्तिया, पुफिया, फलिया, हरियगरे. रिजमाणा सिरीए अईवर उपसोभेमाणा२ चिटंति' हे भदन्त ! किस कारणसे ग्रीष्मऋतुमें अनेक वनस्पतिकायिक अधिक पत्रोंवाले, अधिकपुष्पोंवाले, फलवाले होते हुए अपनी२ हरियालीले अत्यन्त देदीप्यमान बनकर वनलक्ष्मी द्वारा सर्वोत्कृष्ट शोभावाले बनते है ? पूछनेवाले का भाव ऐसा है कि जब ग्रीष्मऋतु में वनस्पतिकायिक सब से कम आहार ग्रहण करते है तो फिर ऐसी स्थिति में उनका फलना फूलना वगैरह कैसे हो सकता है ? परन्तु ग्रीष्मऋतु में कितनेक वनस्पतिकायिकों में इस से उल्टी ही बात देखने में आती है इस समय वे खूब मनमाने फलते फूलते हुए नजर आते हैं। सो ऐसा क्यों होता है ? इसके उत्तर में प्रभु उनसे कहते है कि'गोयमा' हे गौतम! 'गिम्हास्तु णं बहवे उसिणजोणिया जीवा य त! 'कम्हा णं भंते ! गिम्हा सु वहवे वणस्सइकाइया पत्तिया, पुप्फिया, फलिया, हरियगरेरिज्जमाणा सिरीए अईच अईव उपसोभेमाणा उचसोभेमाणा चिटुंति' હે ભદન્ત! શા કારણે ગ્રીષ્મઋતુમાં જ અનેક વનસ્પતિકાયિકે અધિક પોવાળાં, અધિક લેવાળાં અને અધિક ફળવાળાં બનીને પિતાપિતાની હરિયાળીથી અત્યંત દેદિપ્યમાન બનીને વનશ્રી દ્વારા સત્કૃષ્ટ ભાવાળા બને છે? આ પ્રશ્નનું તાત્પર્ય નીચે પ્રમાણે છે–વનસ્પતિકાયિક ગ્રીષ્મઋતુમાં સૌથી ઓછો આહાર ગ્રહણ કરે છે છતાં પણ એ ઋતુમાં તેમને ફૂલ-ફળ કેવી રીતે આવે છે? ખરી રીતે તે ગ્રીષ્મમાં વનસ્પતિકાયિકને ઓછામાં ઓછા ફૂલ-ફળ આવવા જોઈએ. પરંતુ કેટલાક વનસ્પતિકાચિકે તે ગ્રીષ્મ ઋતુમાં અધિકતર પત્ર, ફૂલ અને ફળથી યુકત હોય છે અને એ રીતે તેઓ વનની શોભામાં અભિવૃદ્ધિ કરતો હોય છે એવું કેવી રીતે બને છે?
| SR No. | 009315 |
| Book Title | Bhagwati Sutra Part 05 |
| Original Sutra Author | N/A |
| Author | Ghasilal Maharaj |
| Publisher | A B Shwetambar Sthanakwasi Jain Shastroddhar Samiti |
| Publication Year | 1963 |
| Total Pages | 880 |
| Language | Hindi, Sanskrit |
| Classification | Book_Devnagari & agam_bhagwati |
| File Size | 50 MB |